Κατὰ Ματθαῖον

Αντίθεση Φαρισαίων και μαθητών¹Τότε ὁ Ἰησοῦς ἐλάλησε τοῖς ὄχλοις καὶ τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ¹Τότε ὁ Ἰησοῦς κατὰ ἕνα τρόπον ἐπίσημον καὶ ἔντονον ἐλάλησε πρὸς τὰ πλήθη τοῦ λαοῦ καὶ τοὺς μαθητὰς του ²λέγων· Ἐπὶ τῆς Μωσέως καθέδρας ἐκάθισαν οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι. ²λέγων· <εἰς τὴν διδασκαλικὴν ἔδραν τοῦ Μωϋσέως ἐκάθησαν οἱ Γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι. ³πάντα οὖν ὅσα ἐὰν εἴπωσιν ὑμῖν τηρεῖν, τηρεῖτε καὶ ποιεῖτε, κατὰ δὲ τὰ ἔργα αὐτῶν μὴ ποιεῖτε· λέγουσι γὰρ, καὶ οὐ ποιοῦσι. ³Ὅσα λοιπὸν ἂν σᾶς διδάσκουν νὰ τηρῆτε, τηρεῖτετα καὶ πράττετέ τα. Μὴ πράττετε ὅμως κατὰ τὰ ἔργα αὐτῶν, διότι λέγουν ἄλλα δὲν ἐφαρμόζουν ὅσα λέγουν. ⁴δεσμεύουσιν γὰρ φορτία βαρέα καὶ ἐπιτιθέασιν ἐπὶ τοὺς ὤμους τῶν ἀνθρώπων, τῷ δὲ δακτύλῳ αὐτῶν οὐ θέλουσι κινῆσαι αὐτά. ⁴Διότι δένουν φορτία βαρειὰ καὶ δυσβάστακτα καὶ ἐπιβάλλουν αὐτὰ εἰς τοὺς ὤμους τῶν ἀνθρώπων, ἐνῶ οἱ ἴδιοι οὔτε μὲ τὸν δάκτυλον δὲν θέλουν να τὰ κινήσουν. ⁵πάντα δὲ τὰ ἔργα αὐτῶν ποιοῦσι πρὸς τὸ θεαθῆναι τοῖς ἀνθρώποις, πλατύνουσι γὰρ τὰ φυλακτήρια αὐτῶν καὶ μεγαλύνουσι τὰ κράσπεδα τῶν ἰματίων αὐτῶν, ⁵Ὅλα δὲ τὰ ἔργα των τὰ πράττουν, διὰ νὰ ἐπιδεικνύωνται καὶ δοξάζωνται ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους. Διότι δένουν καὶ κρεμοῦν ἀπὸ τὰ χέρια των πλατειὲς λωρίδες μὲ ρητὰ ἐκ τοῦ Νόμου καὶ κατασκευάζουν μεγαλύτερα τὰ κρόσσια γύρῳ ἀπὸ τὰ ἱμάτιά των, διὰ νὰ φανοῦν ἔτσι, ὅτι εἶναι εὐσεβεῖς καὶ διὰ νὰ κάμουν ἐντύπωσιν εἰς τοὺς ἀνθρώπους. ⁶6 φιλοῦσι δὲ τὴν πρωτοκλισίαν ἐν τοῖς δείπνοις καὶ τὰς πρωτοκαθεδρίας ἐν ταῖς συναγωγαῖς ⁶Ἀγαποῦν δὲ νὰ καταλαμβάνουν τὰς πρώτας θέσεις εἰς τὰ δεῖπνα καὶ τὰ πρῶτα καθίσματα εἰς τὰς συναγωγὰς ⁷καὶ τοὺς ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς καὶ καλεῖσθαι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων, ῥαββὶ ῥαββί. ⁷καὶ νὰ τοὺς χαιρετοῦν οἱ ἄνθρωποι μὲ βαθείας ὑποκλίσεις καὶ ἐκδηλώσεις σεβασμοῦ καὶ νὰ προσφωνοῦνται ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους: Διδάσκαλε, διδάσκαλε. ⁸ὑμεῖς δὲ μὴ κληθῆτε ῥαββί· εἷς γάρ ὑμῶν ἐστιν ὁ διδάσκαλος, ὁ Χριστός· πάντες δὲ ὑμεῖς ἀδελφοί ἐστε. ⁸Ἀλλὰ σεῖς μὴ ἐπιδιώκετε νὰ καλῆσθε διδάσκαλοι· διότι ἔνας εἶναι ὁ διδάσκαλος σας, ὁ Χριστός, ὅλοι δὲ σεῖς εἷσθε ἀδελφοὶ καὶ ἄρα ἴσοι μεταξὺ σας. ⁹καὶ πατέρα μὴ καλέσητε ὑμῶν ἐπὶ τῆς γῆς· εἷς γάρ ἐστιν ὁ πατὴρ ὑμῶν, ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς. ⁹Καὶ πατέρα, εἴτε σαρκικὸν εἴτε πνευματικόν, μὲ τὴν ἔννοιαν ὅτι αὐτὸς ἔχει ἀπόλυτον κῦρος ἀπέναντί σας καὶ ἀπεριόριστον ἐξουσίαν, μὴ καλέσετε κανένα ἐδῶ εἰς τὴν γῆν, διότι ἔνας εἶναι ὁ πατὴρ σας, ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς. ¹⁰μηδὲ κληθῆτε καθηγηταί· εἷς γάρ ὑμῶν ἐστιν ὁ καθηγητὴς, ὁ Χριστός. ¹⁰Οὔτε νὰ ὀνομασθῆτε καθηγηταί, διότι ἔνας εἶναι ὁ μοναδικὸς καὶ τέλειος καθηγητὴς σας, ὁ Χριστός, (ὁ ὁποῖος καὶ μόνος διδάσκει ἀνόθευτον τὴν ἀλήθεια καὶ καθοδηγεῖ μὲ ἀσφάλειαν τοὺς ἀνθρώπους εἰς τὸν δύσκολον δρόμον τῆς σωτηρίας). ¹¹ὁ δὲ μείζων ὑμῶν ἔσται ὑμῶν διάκονος. ¹¹Καὶ ἐκεῖνος, ποὺ εἶναι μεγαλύτερος μεταξὺ σας ὡς πρὸς τὴν γνῶσιν καὶ τὸ ἀξίωμα πρέπει μὲ ταπείνωσιν καὶ καλωσύνην νὰ ὑπηρετῇ τοὺς ἄλλους. ¹²ὅστις δὲ ὑψώσει ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, καὶ ὅστις ταπεινώσει ἑαυτὸν ὑψωθήσεται. ¹²Ὅποιος δὲ ὑπερηφανευθῇ καὶ ὑψώσει τὸν εὐατὸν του ἀπέναντι τῶν ἄλλων θὰ ταπεινωθῇ καὶ ὅποιος μὲ χριστιανικὴν ἀγάπην καὶ συναίσθησιν ταπεινώσει τὸν ἑυατὸν του καὶ γίνῃ ὑπηρέτης τῶν ἄλλων, θὰ ἐξυψωθῇ καὶ δοξασθῇ ἀπὸ τὸν Θεόν. Ταλανισμός των γραμματέων και των Φαρισαίων¹³Οὐαὶ δὲ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι κατεσθίετε τὰς οἰκίας τῶν χηρῶν καὶ προφάσει μακρὰ προσευχόμενοι· διὰ τοῦτο λήψεσθε περισσότερον κρίμα. ¹³Ἀλλοίμονον δὲ εἰς σᾶς, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, διότι, ἄπληστοι καὶ πλεονέκται καθὼς εἷσθε, κατατρώγετε τὰς οἰκίας τῶν χηρῶν καὶ συγχρόνως μὲ τὸ πρόσχημα τῆς εὐλαβείας κάνετε μακρὰς προσευχάς· διὰ τοῦτο καὶ θὰ τιμωρηθῆτε ἀπὸ τὴν θείαν δικαιοσύνην πολὺ περισσότερο, παρ᾿ ὅσον οἱ ἄλλοι ἅρπαγες καὶ κλέπται. ¹⁴Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι κλείετε τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων· ὑμεῖς γὰρ οὐκ εἰσέρχεσθε, οὐδὲ τοὺς εἰσερχομένους ἀφίετε εἰσελθεῖν. ¹⁴Ἀλλοίμονό σας, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, διότι μὲ τὴν διεστραμμένην διδασκαλίαν σας, ποὺ τὴν παρουσιάζετε ὡς διδασκαλίαν τάχα τοῦ Θεοῦ, κλείετε τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ ἐμπρὸς ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους. Ἔτσι, καὶ σεῖς δὲν εἰσέρχεσθε, ἀλλὰ καὶ ἐκείνους ποὺ θέλουν νὰ εἰσέλθουν δὲν τοὺς ἀφήνετε ¹⁵Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι περιάγετε τὴν θάλασσαν καὶ τὴν ξηρὰν ποιῆσαι ἕνα προσήλυτον, καὶ ὅταν γένηται, ποιεῖτε αὐτὸν υἱὸν γεέννης διπλότερον ὑμῶν. ¹⁵Ἀλλοίμονόν σας, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, διότι γυρίζετε εἰς ὅλα τὰ μέρη, περιέρχεσθε τὴν θάλασσαν καὶ τὴν ξηράν, διὰ νὰ κάμετε ἕνα εἰδωλολάτρην προσήλυτον Ἰουδαῖον. Καὶ ὅταν γίνῃ, τὸν ἐξωθεῖτε εἰς τὴν κακίαν καὶ τὴν πώρωσιν καὶ τὸν κάνετε γέννημα τῆς κολάσεως δυὸ φορὲς χειρότερον ἀπὸ σᾶς. ¹⁶Οὐαὶ ὑμῖν, ὁδηγοὶ τυφλοὶ, οἱ λέγοντες· ὃς ἂν ὀμόσῃ ἐν τῷ ναῷ, οὐδέν ἐστιν, ὃς δ᾿ ἂν ὀμόσῃ ἐν τῷ χρυσῷ τοῦ ναοῦ ὀφείλει. ¹⁶Ἀλλοίμονό σας, ὁδηγοὶ τυφλοί, ποὺ λέγετε: ῍Αν τυχὸν ὁρκισθῇ κανεὶς εἰς τὸν ναόν, δὲν εἶναι τίποτε, ὅποιος ὅμως ὁρκισθῇ εἰς τὸ χρυσάφι τοῦ ναοῦ, ὀφείλει νὰ τηρήσῃ τὸν ὅρκον του. ¹⁷μωροὶ καὶ τυφλοί! τίς γὰρ μείζων ἐστίν, ὁ χρυσὸς ἢ ὁ ναὸς ὁ ἁγιάζων τὸν χρυσόν; ¹⁷Εἷσθε μωροὶ καὶ τυφλοί! Διότι ποιὸς εἶναι μεγαλυτέρας τιμῆς ἄξιος καὶ σεβασμοῦ ὁ χρυσὸς ἢ ὁ ναὸς ποὺ ἁγιάζει τὸν χρυσόν; ¹⁸καί· ὃς ἂν ὀμόσῃ ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ, οὐδέν ἐστιν, ὃς δ᾿ ἂν ὀμόσῃ ἐν τῷ δώρῳ τῷ ἐπάνω αὐτοῦ, ὀφείλει. ¹⁸Καὶ πάλιν λέγετε· ὅποιος τυχὸν ὁρκισθῇ εἰς τὸ θυσιαστήριον, εἶναι σὰν νὰ μὴ ἔχῃ κάμει ὅρκον, ὅποιος ὅμως ὁρκισθῆ εἰς τὸ δῶρον, ποὺ ἔχει προσφερθῆ ἐπάνω εἰς τὸ θυσιαστήριον, ὀφείλει νὰ τηρήσῃ τὸν ὅρκον του, ¹⁹μωροὶ καὶ τυφλοί! τί γὰρ μεῖζον, τὸ δῶρον ἢ τὸ θυσιαστήριον τὸ ἁγιάζον τὸ δῶρον; ¹⁹Μωροὶ καὶ τυφλοί! Τί εἶναι ἀνώτερον καὶ ἱερώτερον, τὸ δῶρον ἢ τὸ θυσιαστήριον ποὺ ἁγιάζει τὸ δῶρον; ²⁰ὁ οὖν ὀμόσας ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ ὀμνύει ἐν αὐτῷ καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ἐπάνω αὐτοῦ· ²⁰Μάθετε λοιπόν, ὅτι ἐκεῖνος ποὺ ὁρκίζεται εἰς τὸ θυσιαστήριον, ὁρκίζεται εἰς αὐτὸ καὶ εἰς ὅλα ὅσα ὑπάρχουν ἐπάνω εἰς αὐτό. ²¹καὶ ὁ ὀμόσας ἐν τῷ ναῷ ὀμνύει ἐν αὐτῷ καὶ ἐν τῷ κατοικήσαντι αὐτόν· ²¹Καὶ ἐκεῖνος ποὺ ὁρκίζεται εἰς τὸν ναόν, ὁρκίζεται ὄχι μόνον εἰς αὐτόν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν Θεόν ποὺ τὸν ἔχει κάμει κατοικίαν του. ²²καὶ ὁ ὀμόσας ἐν τῷ οὐρανῷ ὀμνύει ἐν τῷ θρόνῳ τοῦ Θεοῦ καὶ ἐν τῷ καθημένῳ ἐπάνω αὐτοῦ. ²²Καὶ ἐκεῖνος ποὺ ὁρκίζεται εἰς τὸν οὐρανόν, ὁρκίζεται συγχρόνως εἰς τὸν θρόνον τοῦ Θεοῦ καὶ εἰς τὸν Θεόν, ποὺ κάθεται ἐπάνω εἰς αὐτόν. ²³Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι ἀποδεκατοῦτε τὸ ἡδύοσμον καὶ τὸ ἄνηθον καὶ τὸ κύμινον, καὶ ἀφήκατε τὰ βαρύτερα τοῦ νόμου, τὴν κρίσιν καὶ τὸν ἔλεον καὶ τὴν πίστιν· ταῦτα δὲ ἔδει ποιῆσαι κἀκεῖνα μὴ ἀφιέναι. ²³Ἀλλοίμονο σὲ σᾶς, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, διότι δίδετε εἰς τὸν ναὸν διὰ τοὺς ἱερεῖς τὸ δέκατον ἀπὸ τὸν δύοσμον καὶ τὸν ἄνηθον καὶ τὸ κύμινον, τηρεῖτε δηλαδὴ τὰς ἐπουσιώδεις διατάξεις τοῦ Νόμου, καὶ ἀφήσατε τὰ βαρύτερα καὶ σπουδαιότερα, δηλαδὴ τὴν δικαίαν κρίσιν καὶ τὴν εὐσπλαγχνίαν καὶ τὴν ἀληθινὴν πίστιν· καὶ αὐτὰ ἔπρεπε να ἐφαρμόσετε καὶ ἐκεῖνα δὲν ἔπρεπε νὰ ἀφίνετε. ²⁴ὁδηγοὶ τυφλοί, οἱ διυλίζοντες τὸν κώνωπα, τὴν δὲ κάμηλον καταπίνοντες! ²⁴Ὁδηγοὶ τυφλοί, ποὺ περνᾶτε ἀπὸ λεπτὸ σουρωτήρι τὸ κρασὶ καὶ τὸ νερό, μήπως καταπιῆτε κανένα κουνούπι, ἐνῶ καταπίνετε ὁλόκληρη γκαμήλα. (Τηρεῖτε τὰ μικρὰ καὶ ἀσήμαντα καὶ ἀδιαφορεῖτε διὰ τὰ μεγάλα καὶ σπουδαῖα). ²⁵Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι καθαρίζετε τὸ ἔξωθεν τοῦ ποτηρίου καὶ τῆς παροψίδος, ἔσωθεν δὲ γέμουσιν ἐξ ἁρπαγῆς καὶ ἀδικίας. ²⁵Ἀλλοίμονό σας, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, διότι καθαρίζετε τὸ ἔξω ἀπὸ τὸ ποτήρι καὶ τὸ πιάτο, μέσα δὲ αὐτὰ εἶναι γεμάτα ἀπὸ τροφάς, ποὺ προέρχονται ἀπὸ ἁρπαγές καὶ ἀδικίες. ²⁶Φαρισαῖε τυφλέ, καθάρισον πρῶτον τὸ ἐντὸς τοῦ ποτηρίου καὶ τῆς παροψίδος, ἵνα γένηται καὶ τὸ ἐκτὸς αὐτῶν καθαρόν. ²⁶Φαρισαῖε τυφλέ, καθάρισε πρῶτα αὐτό ποὺ ὑπάρχει μέσα εἰς τὸ ποτήρι καὶ τὸ πιάτο, ὥστε νὰ μὴ προέρχεται ἀπὸ ἀδικίαν, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν τιμίαν ἐργασίαν σου, διὰ νὰ γίνῃ καὶ τὸ ἀπ᾿ ἔξω καθαρόν. (Μὴ προσπαθεῖτε, δηλαδή, ἐξωτερικῶς μόνον νὰ φαίνεσθε εὐσεβεῖς, ἀλλὰ προσπαθεῖτε νὰ ἀποκτήσετε καὶ τὴν ἐσωτερικὴν καθαρότητα καὶ ἁγιότητα). ²⁷Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι παρομοιάζετε τάφοις κεκονιαμένοις, οἵτινες ἔξωθεν μὲν φαίνονται ὡραῖοι, ἔσωθεν δὲ γέμουσιν ὀστέων νεκρῶν καὶ πάσης ἀκαθαρσίας. ²⁷Ἀλλοίμονό σας, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, διότι ὁμοιάζετε μὲ τάφους ἀσβεστωμένους, οἱ ὁποῖοι ἐξωτερικῶς μὲν φαίνονται ὡραῖοι, ἐνῶ ἀπὸ μέσα εἶναι γεμᾶτοι μὲ κόκκαλα πεθαμένων καὶ μὲ κάθε ἀκαθαρσίαν. ²⁸οὕτω καὶ ὑμεῖς ἔξωθεν μὲν φαίνεσθε τοῖς ἀνθρώποις δίκαιοι, ἔσωθεν δέ μεστοὶ ἐστε ὑποκρίσεως καὶ ἀνομίας. ²⁸Ἔτσι καὶ σεῖς, ἐξωτερικῶς μὲν φαίνεσθε εἰς τοὺς ἀνθρώπους δίκαιοι, ἐνῶ ἀπὸ μέσα εἷσθε γεμᾶτοι ἀπὸ ὑποκρισίαν καὶ κάθε παρανομίαν. ²⁹Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι οἰκοδομεῖτε τοὺς τάφους τῶν προφητῶν καὶ κοσμεῖτε τὰ μνημεῖα τῶν δικαίων, ²⁹Ἀλλοίμονο σὲ σᾶς, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, διότι οἰκοδομεῖτε τοὺς τάφους τῶν προφητῶν καὶ στολίζετε τὰ μνημεῖα τῶν δικαίων ³⁰καὶ λέγετε· εἰ ἦμεν ἐν ταῖς ἡμέραις τῶν πατέρων ἡμῶν, οὐκ ἂν ἦμεν κοινωνοὶ αὐτῶν ἐν τῷ αἵματι τῶν προφητῶν. ³⁰καὶ λέτε, ἐὰν ἐζούσαμε εἰς τὰς ἡμέρας τῶν προγόνων μας, δὲν θὰ συμμετείχαμε εἰς τὴν αἱματοχυσίαν καὶ τὸν ἄδικον θάνατον τῶν προφητῶν. ³¹ὥστε μαρτυρεῖτε ἑαυτοῖς ὅτι υἱοί ἐστε τῶν φονευσάντων τοὺς προφήτας. ³¹Ὥστε σεῖς οἱ ἴδιοι βεβαιώνετε ὅτι εἷσθε γνήσιοι καὶ ἀντάξιοι ἀπόγονοι ἐκείνων, ποὺ ἐφόνευσαν τοὺς προφήτας. ³²καὶ ὑμεῖς πληρώσατε τὸ μέτρον τῶν πατέρων ὑμῶν. ³²Λοιπὸν ὁλοκληρῶστε καὶ ἐσεῖς τὸ ἔργον τῶν πατέρων σας, κάμετε ὅσα ἐκεῖνοι δὲν ἔκαμαν, φονεύσατε τὸν Μεσσίαν, διὰ νὰ φθάσετε ἔτσι εἰς τὸ ἔσχατον ὅριον τῆς κακίας. ³³ὄφεις, γεννήματα ἐχιδνῶν! πῶς φύγητε ἀπὸ τῆς κρίσεως τῆς γεέννης; ³³Φίδια, ὀχιές, πῶς εἴνα δυνατὸν νὰ ἀποφύγετε τὴν δικαίαν καὶ τρομερὰν καταδίκην τῆς γέεννης; Ο Ιησούς και η Ιερουσαλήμ³⁶ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ἥξει ταῦτα πάντα ἐπὶ τὴν γενεὰν ταύτην. ³⁶Σᾶς διαβεβαιώνω ὅτι ὅλα αὐτὰ θὰ ξεσπάσουν εἰς τὴν γενεὰν αὐτήν. ³⁷Ἱερουσαλὴμ Ἱερουσαλήμ, ἡ ἀποκτέννουσα τοὺς προφήτας καὶ λιθοβολοῦσα τοὺς ἀπεσταλμένους πρὸς αὐτήν! ποσάκις ἠθέλησα ἐπισυναγαγεῖν τὰ τέκνα σου ὃν τρόπον ὄρνις ἐπισυνάγει τὰ νοσσία ἑαυτῆς ὑπὸ τὰς πτέρυγας, καὶ οὐκ ἠθελήσατε. ³⁷Ἱερουσαλήμ, Ἱερουσαλήμ, σύ ποὺ φονεύεις τοὺς προφήτας καὶ λιθοβολεῖς ἐκείνους ποὺ ὁ Θεός σοῦ ἔχει στείλει! Πόσες καὶ πόσες φορὲς ἠθέλησα νὰ περιμαζεύσω τὰ παιδιά σου, ὅπως ἡ κλῶσσα συγκετρώνει τὰ μικρὰ πουλιὰ της κάτω ἀπό τις φτεροῦγες της, καὶ δὲν ἠθελήσατε. ³⁸ἰδοὺ ἀφίεται ὑμῖν ὁ οἶκος ὑμῶν ἔρημος. ³⁸Ἰδού, πρὸς τιμωρίαν τῆς κακίας σας καὶ καταστροφὴν σας ἀφίνεται ἔρημος καὶ ἀπροσταύτετος ἀπὸ τὸν Θεὸν ἡ πόλις σας καὶ ὁ ναός. ³⁹λέγω γὰρ ὑμῖν, οὐ μή με ἴδητε ἀπ᾿ ἄρτι ἕως ἂν εἴπητε, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου. ³⁹Διότι σᾶς λέγω ὅτι δὲν θὰ μὲ δῆτε πλέον, ἕως ὅτου μετανοημένοι πῆτε: Εὐλογημένος εἶναι αὐτός, ποὺ ἔρχεται ἐν ὀνόματι τοῦ Κυρίου>.