Κατὰ Ματθαῖον
Ανθρώπινες παραδόσεις και θεϊκές εντολές1-9
Παράλληλα: Μαρκ Ζ 1-13
1Τότε προσέρχονται τῷ Ἰησοῦ οἱ ἀπὸ Ἱεροσολύμων γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι λέγοντες·
Τότε προσῆλθαν εἰς τὸν Ἰησοῦν οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι, κάτοικοι τῆς Ἱερουσαλήμ, καὶ τοῦ εἶπαν·
2Διατί οἱ μαθηταί σου παραβαίνουσι τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέρων; οὐ γὰρ νίπτονται τὰς χεῖρας αὐτῶν ὅταν ἄρτον ἐσθίωσιν.
<Διατὶ οἱ μαθηταί σου παραβαίνουν τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέρων, δηλαδὴ τῶν παλαιοτέρων διδασκάλων μας; Αὐτὸ δὲ φαίνεται ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι, ὅταν πρόκειται νὰ φάγουν ψωμί, δὲν πλύνουν τὰ χέρια των>.
3ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Διατί καὶ ὑμεῖς παραβαίνετε τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ διὰ τὴν παράδοσιν ὑμῶν;
Ἐκεῖνος δὲ ἀπεκρίθη καὶ τοὺς εἶπε· <διατὶ καὶ σεῖς παραβαίνετε τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ χάριν τῆς παραδόσεώς σας;
4ὁ γὰρ Θεὸς ἐνετείλατο λέγων· τίμα τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα· καί· ὁ κακολογῶν πατέρα ἢ μητέρα θανάτῳ τελευτάτω·
Διότι, ἐνῶ ὁ Θεὸς διέταξε καὶ εἶπε: Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου· καὶ ἐκεῖνος ποὺ ὑβρίζει καὶ βλασφημεῖ τὸν πατέρα του ἢ τὴν μητέρα του πρέπει νὰ καταδικάζεται εἰς θάνατον,
5ὑμεῖς δὲ λέγετε· ὃς ἂν εἴπῃ τῷ πατρὶ ἢ τῇ μητρί, δῶρον ὃ ἐὰν ἐξ ἐμοῦ ὠφεληθῇς, καὶ οὐ μὴ τιμήσει τὸν πατέρα αὐτοῦ ἢ τὴν μητέρα αὐτοῦ·
σεῖς ἐξ ἀντιθέτου λέγετε: Ὅποιος θὰ πῇ εἰς τὸν πατέρα του ἢ τὴν μητέρα του, αὐτό ποὺ μοῦ ζητεῖς νά σοῦ δώσω διὰ τὴν ἐξυπηρέτησίν σου, θὰ τὸ προσφέρω ἀφιέρωμα εἰς τὸν Θεόν, αὐτὸς ἁπαλλάσεται ἀπὸ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ βοηθήσῃ τὸν πατέρα του ἢ τὴν μητέρα του.
6καὶ ἠκυρώσατε τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ διὰ τὴν παράδοσιν ὑμῶν.
Καὶ ἔτσι ἔχετε ἀχρηστεύσει καὶ περιφρονήσει τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ ἐξ αἰτίας αὐτῆς τῆς παραδόσεώς σας.
7ὑποκριταί! καλῶς προεφήτευσε περὶ ὑμῶν Ἡσαΐας λέγων·
Ὑποκριταί! Πολὺ σωστὰ ἐπροφήτευσε γιὰ σᾶς ὁ Ἠσαΐας, λέγων:
8ἐγγίζει μοι λαὸς οὗτος τῷ στόματι αὐτῶν καὶ τοῖς χείλεσίν με τιμᾷ, ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόρρω ἀπέχει ἀπ᾿ ἐμοῦ·
Ὁ λαὸς αὐτὸς μὲ πλησιάζει μόνον μὲ τὸ στόμα καὶ μὲ τιμᾷ μόνον μὲ τὰ χείλη (ἡ εὐσέβειά του δηλαδὴ περιορίζεται εἰς ὑποκριτικὰ λόγια), ἡ δὲ καρδία των ἀπέχει πολὺ ἀπὸ ἐμένα.
9μάτην δὲ σέβονταί με, διδάσκοντες διδασκαλίας ἐντάλματα ἀνθρώπων.
Ἀνώφελα δὲ μὲ σέβονται, διότι ἀφίνουν τὴν ἰδικήν μου ἀλήθειαν καὶ διδάσκουν ἐντολὰς καὶ διδασκαλίας ἀνθρώπων>.
Τι κάνει τον άνθρωπο ακάθαρτο10-20
Παράλληλα: Μαρκ Ζ 14-23
10Καὶ προσκαλεσάμενος τὸν ὄχλον εἶπεν αὐτοῖς· Ἀκούετε καὶ συνίετε·
Καὶ ἀφοῦ ἐπροσκάλεσε τὰ πλήθη τοῦ λαοῦ, τοὺς εἶπε· <ἀκούσατε καλὰ καὶ ἐννοήσατε αὐτά ποὺ θὰ σᾶς πῶ.
11οὐ τὸ εἰσερχόμενον εἰς τὸ στόμα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ τὸ ἐκπορευόμενον ἐκ τοῦ στόματος τοῦτο κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον.
Δὲν μολύνει τὸν ἄνθρωπον αὐτό ποὺ εἰσέρχεται εἰς τὸ στόμα, ἀλλὰ ἐκεῖνο ποὺ βγαίνει ἀπὸ τὸ στόμα. Αὐτὸ τὸν μολύνει>.
12Τότε προσελθόντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ εἶπον αὐτῷ· Οἶδας ὅτι οἱ Φαρισαῖοι ἐσκανδαλίσθησαν ἀκούσαντες τὸν λόγον;
Τότε ἦλθαν πρὸς αὐτὸν οἱ μαθηταί του καὶ τοῦ εἶπαν· <γνωρίζεις ὅτι οἱ Φαρισαῖοι ἐπειράχθηκαν καὶ ἐθύμωσαν, ὅταν ἄκουσαν αὐτὰ τὰ λόγια;>
13ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπε· Πᾶσα φυτεία ἣν οὐκ ἐφύτευσεν ὁ πατήρ μου ὁ οὐράνιος ἐκριζωθήσεται.
Ἐκεῖνος δὲ ἀπεκρίθη καὶ εἶπε· <ὅσα φυτὰ δὲν ἐφύτευσε ὁ Πατήρ μου ὁ οὐράνιος, θὰ ξερριζωθοῦν.
14ἄφετε αὐτούς· ὁδηγοί εἰσι τυφλοί τυφλῶν· τυφλὸς δὲ τυφλὸν ἐὰν ὁδηγῇ, ἀμφότεροι εἰς βόθυνον πεσοῦνται.
Ἀφήσατέ τοὺς· εἶναι τυφλοί, ὁδηγοὶ ἄλλων τυφλῶν· ἐὰν δὲ ἔνας τυφλὸς ὁδηγῇ ἕνα ἄλλον τυφλόν, θὰ πέσουν καὶ οἱ δύο εἰς βαθὺν λάκκον>.
15Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ· Φράσον ἡμῖν τὴν παραβολήν ταύτην.
Ἐπῇρε τὸν λόγον τότε ὁ Πέτρος καὶ τοῦ εἶπε· <ἐξήγησε μας αὐτὴν τὴν παραβολήν ποὺ εἶπες προηγουμένως>.
16ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν· Ἀκμὴν καὶ ὑμεῖς ἀσύνετοί ἐστε;
Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπε· <ἀκόμη καὶ σεῖς ποὺ τόσον χρόνον εἷσθε μαζῆ μου, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ καταλάβετε τὸ νόημα τῶν λόγων μου;
17οὐ νοεῖτε ὅτι πᾶν τὸ εἰσπορευόμενον εἰς τὸ στόμα εἰς τὴν κοιλίαν χωρεῖ καὶ εἰς ἀφεδρῶνα ἐκβάλλεται;
Ἀκόμη δὲν καταλαβαίνετε ὅτι ἐκεῖνο ποὺ εἰσέρχεται εἰς τὸ στόμα, προχωρεῖ εἰς τὴν κοιλίαν καὶ ἀπορρίπτεται εἰς τὸ ἀφοδευτήριον;
18τὰ δὲ ἐκπορευόμενα ἐκ τοῦ στόματος ἐκ τῆς καρδίας ἐξέρχεται, κἀκεῖνα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον.
Ἐκεῖνα ὅμως ποὺ βγαίνουν ἀπὸ τὸ στόμα, ἐξέρχονται ἀπὸ τὴν καρδιά, καὶ αὐτὰ εἶναι που μολύνουν τὸν ἄνθρωπον.
19ἐκ γὰρ τῆς καρδίας ἐξέρχονται διαλογισμοὶ πονηροί, φόνοι, μοιχεῖαι, πορνεῖαι, κλοπαί, ψευδομαρτυρίαι, βλασφημίαι.
Διότι ἀπὸ τὴν καρδιά βγαίνουν ἁμαρτωλαὶ σκέψεις καὶ ἐπιθυμίαι, φόνοι, μοιχεῖαι, πορνεῖαι, κλοπαί, ψευδομαρτυρίαι, βλασφημίαι.
20ταῦτά ἐστι τὰ κοινοῦντα τὸν ἄνθρωπον· τὸ δὲ ἀνίπτοις χερσὶ φαγεῖν οὐ κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον.
Αὐτὰ εἶναι ποὺ κάνουν ἀκάθαρτον ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ τὸν ἄνθρωπον· τὸ δὲ νὰ φάγῃ κανεὶς μὲ ἄπλυτα χέρια, δὲν μολύνει τὸν ἄνθρωπον>.
Η πίστη μιας Χαναναίας21-28
Παράλληλα: Μαρκ Ζ 24-30
Ανάγνωσμα · Κυρ. ΙΖ, Ευχέλαιο ΣΤ’, 21-28
21Καὶ ἐξελθὼν ἐκεῖθεν ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν εἰς τὰ μέρη Τύρου καὶ Σιδῶνος.
Ἀναχωρήσας δὲ ἀπὸ ἐκεῖ ὁ Ἰησοῦς ἐπῆγε εἰς τὰ μέρη Τύρου καὶ Σιδῶνος.
22καὶ ἰδοὺ γυνὴ Χαναναία ἀπὸ τῶν ὁρίων ἐκείνων ἐξελθοῦσα ἐκραύγασεν αὐτῷ λέγουσα· Ἐλέησόν με, Κύριε, υἱὲ Δαυῒδ· ἡ θυγάτηρ μου κακῶς δαιμονίζεται.
Καὶ ἰδοὺ μία γυναῖκα Χαναναία, ἐβγῆκε ἀπὸ τὰ ὅρια τῆς περιοχῆς ἐκείνης καὶ μὲ μεγάλην κραυγὴν τοῦ ἔλεγεν· <ἐλέησέ με, Κύριε υἱὲ τοῦ Δαυΐδ· ἡ κόρη μου βασανίζεται φρικτὰ ἀπὸ πονηρὸν δαιμόνιον>.
23ὁ δὲ οὐκ ἀπεκρίθη αὐτῇ λόγον. καὶ προσελθόντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἠρώτουν αὐτὸν λέγοντες· Ἀπόλυσον αὐτήν, ὅτι κράζει ὄπισθεν ἡμῶν.
Ἐκεῖνος δὲ δὲν τῆς εἶπε οὔτε μίαν λέξιν εἰς ἀπάντησιν. Προσῆλθαν πρὸς αὐτὸν οἱ μαθηταὶ του καὶ τὸν παρακαλοῦσαν, λέγοντες· <ἄκουσε τὴν παράκλησίν της, λυπήσου την, κάμε της αὐτό ποὺ μὲ τόσον σπαραγμόν σοῦ ζητεῖ, καὶ ἄφησέ την νὰ φύγῃ, διότι μᾶς ἀκολουθεῖ ἀπὸ κοντὰ καὶ κράζει>.
24ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Οὐκ ἀπεστάλην εἰ μὴ εἰς τὰ πρόβατα τὰ ἀπολωλότα οἴκου Ἰσραήλ.
Ἐκεῖνος ἀπήντησε· <δὲν ἔχω σταλῆ παρὰ μόνον γιὰ τὰ χαμένα πρόβατα τοῦ Ἰσραηλιτικοὺ λαοῦ>.
25ἡ δὲ ἐλθοῦσα προσεκύνησεν αὐτῷ λέγουσα· Κύριε, βοήθει μοι.
Αὐτὴ δὲ ᾖλθε τότε ἐμπρὸς εἰς τὸν Ἰησοῦν, ἐγονάτισε μὲ εὐλάβειαν καὶ εἶπε· <Κύριε, βοήθησέ με>.
26ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Οὐκ ἔστι καλὸν λαβεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέκνων καὶ βαλεῖν τοῖς κυναρίοις.
Ἐκεῖνος ἀπήντησε καὶ εἶπε· <δὲν εἶναι καλὸν νὰ πάρῃ κανεὶς τὸ ψωμὶ ἀπὸ τὰ τέκνα του καὶ νὰ τὸ ρίψῃ εἰς τὰ σκυλάκια>.
27ἡ δὲ εἶπε· Ναί, Κύριε, καὶ γὰρ τὰ κυνάρια ἐσθίει ἀπὸ τῶν ψιχίων τῶν πιπτόντων ἀπὸ τῆς τραπέζης τῶν κυρίων αὐτῶν.
Ἐκείνη δὲ εἶπε· <ναί, Κύριε, σωστὸ εἶναι αὐτό· ἀλλὰ καὶ τὰ σκυλάκια τρώγουν ἀπὸ τὰ ψίχουλα, ποὺ πέφτουν ἀπὸ τὸ τραπέζι τῶν κυρίων των>.
28τότε ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῇ· Ὦ γύναι, μεγάλη σου ἡ πίστις! γενηθήτω σοι ὡς θέλεις. καὶ ἰάθη ἡ θυγάτηρ αὐτῆς ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης.
Ὅταν δὲ ὁ Ἰησοῦς ἤκουσε αὐτοὺς τοὺς γεμάτους πίστιν καὶ ταπείνωσιν λόγους, εἶπε· <ὦ γύναι, μεγάλη εἶναι ἡ πίστις σου! ῍Ας γίνῃ πρὸς χάριν σου, ὅπως ἀκριβῶς θέλεις>. Καὶ ἐθεραπεύθη ἡ κόρη της ἀπὸ τὴν στιγμὴν ἐκείνην.
Διάφορες θεραπείες29-31
Παράλληλα: Μαρκ Ζ 31-37
29Καὶ μεταβὰς ἐκεῖθεν ὁ Ἰησοῦς ἦλθεν παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας, καὶ ἀναβὰς εἰς τὸ ὄρος ἐκάθητο ἐκεῖ.
Ἀναχωρήσας δὲ ἀπὸ ἐκεῖ ὁ Ἰησοῦς ᾖλθε κοντὰ εἰς τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας, ἀνέβηκε εἰς τὸ ὅρος καὶ ἐκάθητο ἐκεῖ.
30καὶ προσῆλθον αὐτῷ ὄχλοι πολλοὶ ἔχοντες μεθ᾿ ἑαυτῶν χωλούς, τυφλούς, κωφούς, κυλλούς, καὶ ἑτέρους πολλούς, καὶ ἔρριψαν αὐτοὺς παρὰ τοὺς πόδας τοῦ Ἰησοῦ, καὶ ἐθεράπευσεν αὐτούς·
Καὶ ἦλθαν εἰς αὐτὸν πολλὰ πλήθη ἀνθρώπων, ποὺ εἴχαν μαζῆ των χωλούς, τυφλούς, κωφούς, κουλλοὺς καὶ ἄλλους πολλοὺς ἀσθενεῖς, τοὺς ὁποίους καὶ ἔρριψαν εἰς τὰ πόδια τοῦ Ἰησοῦ. Καὶ αὐτὸς τοὺς ἐθεράπευσε,
31ὥστε τοὺς ὄχλους θαυμάσαι βλέποντες κωφοὺς ἀκούοντας, ἀλάλους λαλοῦντας, κυλλοὺς ὑγιεῖς, χωλοὺς περιπατοῦντας καὶ τυφλοὺς βλέποντας· καὶ ἐδόξασαν τὸν Θεὸν Ἰσραήλ.
ὥστε νὰ θαυμάζουν τὰ πλήθη τοῦ λαοῦ βλέποντα κωφοὺς νὰ ἀκούουν, βωβοὺς νὰ ὁμιλοῦν, κουλλοὺς ὑγιεῖς, χωλοὺς νὰ περιπατοῦν καὶ τυφλοὺς νὰ βλέπουν. Καὶ ἐδόξασαν ὅλοι τὸν Θεὸν τοῦ Ἰσραήλ.
Ο χορτασμός των τεσσάρων χιλιάδων32-39
Παράλληλα: Μαρκ Η 1-10
32Ὁ δὲ Ἰησοῦς προσκαλεσάμενος τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ εἶπε· Σπλαγχνίζομαι ἐπὶ τὸν ὄχλον, ὅτι ἤδη ἡμέραι τρεῖς προσμένουσί μοι καὶ οὐκ ἔχουσι τί φάγωσι· καὶ ἀπολῦσαι αὐτοὺς νήστεις οὐ θέλω, μήποτε ἐκλυθῶσιν ἐν τῇ ὁδῷ.
Ὁ δὲ Ἰησοῦς ἐπροσκάλεσε τοὺς μαθητὰς του καὶ εἶπε· <σπλαγχνίζομαι τὸν λαὸν αὐτόν, ὅτι τρεῖς τώρα ἡμέρας μένουν κοντά μου καὶ δὲν ἔχουν τί νὰ φάγουν. Δὲν θέλω δὲ νὰ τοὺς ἀφήσω νὰ γυρίσουν εἰς τὰ σπίτια των νηστικοί, μήπως καὶ παραλύσουν εἰς τὸν δρόμον καὶ πέσουν ἀπὸ τὴν πεῖναν>.
33καὶ λέγουσιν αὐτῷ οἱ μαθηταί αὐτοῦ· Πόθεν ἡμῖν ἐν ἐρημίᾳ ἄρτοι τοσοῦτοι ὥστε χορτάσαι ὄχλον τοσοῦτον;
Καὶ λέγουν πρὸς αὐτὸν οἱ μαθηταὶ τοῦ· <ἀπὸ ποῦ ἠμποροῦμε νὰ ἔχωμεν ἡμεῖς ἐδῶ εἰς τὸν ἔρημον αὐτὸν τόπον τόσους ἄρτους, ὥστε νὰ χορτάσωμεν τόσον πολὺν λαόν; >
34καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Πόσους ἄρτους ἔχετε; οἱ δὲ εἶπον· Ἑπτά, καὶ ὀλίγα ἰχθύδια.
Καὶ λέγει εἰς αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς· <πόσα ψωμιά ἔχετε;> Ἐκεῖνοι δὲ ἀπήντησαν· <ἑπτὰ καὶ κάτι λίγα ψαράκια>.
35καὶ ἐκέλευσε τοῖς ὄχλοις ἀναπεσεῖν ἐπὶ τὴν γῆν.
Καὶ συνέστησε εἰς τὰ πλήθη, νὰ καθήσουν κατὰ γῆς.
36καὶ λαβὼν τοὺς ἑπτὰ ἄρτους καὶ τοὺς ἰχθύας, εὐχαριστήσας ἔκλασε καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ, οἱ δὲ μαθηταὶ τοῖς ὄχλοις.
Καὶ ἀφοῦ ἐπῇρε τοὺς ἑπτὰ ἄρτους καὶ τὰ ψάρια, εὐχαρίστησε τὸν οὐράνιον Πατέρα, τὰ ἔκοψε κομμάτια, καὶ τὰ ἔδωκε εἰς τοὺς μαθητὰς του καὶ οἱ μαθηταὶ εἰς τὰ πλήθη.
37καὶ ἔφαγον πάντες καὶ ἐχορτάσθησαν, καὶ ἦραν τὸ περισσεῦον τῶν κλασμάτων, ἑπτὰ σπυρίδας πλήρεις.
Ἔφαγαν δὲ ὅλοι καὶ ἐχόρτασαν καὶ ἐμάζεψαν ὅ,τι εἶχε περισσεύσει ἀπὸ τὰ κομμάτια, ἑπτὰ μεγάλα κοφίνια γεμάτα.
38οἱ δὲ ἐσθίοντες ἦσαν τετρακισχίλιοι ἄνδρες χωρὶς γυναικῶν καὶ παιδίων.
Αὐτοὶ δέ ποὺ ἔφαγαν ἦσαν τέσσαρες χιλιάδες ἄνδρες, ἐκτὸς ἀπὸ τὰ γυναικόπαιδα.
39Καὶ ἀπολύσας τοὺς ὄχλους ἀνέβη εἰς τὸ πλοῖον, καὶ ἦλθεν εἰς τὰ ὅρια Μαγδαλά.
Καὶ ἀφοῦ διέλυσε τὰ πλήθη, ἐμπῆκε εἰς τὸ πλοῖον καὶ ᾖλθε εἰς τὰ σύνορα Μαγδαλά, νοτίως τῆς Καπερναούμ.