Πρὸς Ῥωμαίους

1Παῦλος, δοῦλος Ἰησοῦ Χριστοῦ, κλητὸς ἀπόστολος, ἀφωρισμένος εἰς εὐαγγέλιον Θεοῦ.

1Ἐγὼ ὁ Παῦλος εἷμαι δοῦλος τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἀφωσιωμένος ψυχῇ καὶ σώματι εἰς αὐτόν, κεκλημένος ἀπὸ τὸν ἴδιον εἰς τὸ ἀποστολικὸν ἀξίωμα, ξεχωρισμένος διὰ νὰ κηρύττω τὸ χαρμόσυνον μήνυμα τῆς σωτηρίας, τὴν ὁποίαν ὁ Θεὸς προσφέρει εἰς τοὺς ἀνθρώπους.

2ὃ προεπηγγείλατο διὰ τῶν προφητῶν αὐτοῦ ἐν γραφαῖς ἁγίαις

2Αὐτὸ τὸ κήρυγμα, ὅπως φαίνεται ἀπὸ τὰς προφητείας, ποὺ περιέχονται εἰς τὰς Ἁγίας Γραφάς, τὸ εἶχεν ὑποσχεθῆ ὁ Θεὸς καὶ προαναγγείλει μὲ τοὺς προφήτας του·

3περὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, τοῦ γενομένου ἐκ σπέρματος Δαυῒδ κατὰ σάρκα,

3ἀφορᾷ δὲ τὸν μονογενῆ Υἱόν του, ὁ ὁποῖος ἐγεννήθη, κατὰ τὸ ἀνθρώπινον, ἀπὸ ἀπόγονον τοῦ Δαυΐδ,

4τοῦ ὁρισθέντος υἱοῦ Θεοῦ ἐν δυνάμει κατὰ πνεῦμα ἁγιωσύνης ἐξ ἀναστάσεως νεκρῶν, Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν,

4ἀπεδείχθη δὲ σαφῶς, ὅτι οὗτος εἶναι Υἱὸς τοῦ Θεοῦ μὲ ὑπερφυσικὴν δύναμιν, ποὺ ἐπήγαζε ἀπὸ τὸ Πνεῦμα, τὸ ὁποῖον μεταδίδει ἁγιότητα· ἐπεδείχθη δὲ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἰδιαιτέρως μὲ τὴν ἐκ νεκρῶν ἀνάστασιν του.

5δι᾿ οὗ ἐλάβομεν χάριν καὶ ἀποστολὴν εἰς ὑπακοὴν πίστεως ἐν πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ,

5Διὰ τοῦ Χριστοῦ ἐλάβομεν, ἐγὼ ὁ Παῦλος καὶ οἱ ἄλλοι Ἀπόστολοι, τὴν χάριν καὶ τὸ ἀποστολικὸν ἀξίωμα, διὰ νὰ κηρύττωμεν μεταξὺ ὅλων τῶν ἐθνῶν τὴν νέαν πίστιν καὶ τὴν εἰς αὐτὴν ὑποταγήν, πρὸς δόξαν τοῦ ὀνόματός του.

6ἐν οἷς ἐστε καὶ ὑμεῖς κλητοὶ Ἰησοῦ Χριστοῦ,

6Μεταξὺ δὲ τῶν ἐθνικῶν συγκαταλέγεσθε καὶ σεῖς, οἱ ὁποῖοι ἔχετε κληθῇ διὰ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.

7πᾶσι τοῖς οὖσιν ἐν Ρώμῃ ἀγαπητοῖς Θεοῦ, κλητοῖς ἁγίοις· χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ Θεοῦ πατρὸς ἡμῶν καὶ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ.

7Ἀπευθύνομαι μὲ τὴν ἐπιστολήν μου αὐτὴν εἰς ὅλους τοὺς πιστούς, ποὺ εὑρίσκεσθε εἰς τὴν Ρώμην καὶ οἱ ὁποῖοι εἷσθε ἰδαιαιτέρως ἀγαπητοὶ εἰς τὸν Θεὸν καὶ προσκεκλημένοι νὰ γίνετε ἅγιοι, καὶ εὔχομαι νὰ εἶναι μαζῆ σας πάντοτε ἡ χάρις καὶ ἡ εἰρήνη ἀπὸ τὸν Θεὸν πατέρα μας καὶ ἀπὸ τὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν.

8Πρῶτον μὲν εὐχαριστῶ τῷ Θεῷ μου διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ ὑπὲρ πάντων ὑμῶν, ὅτι ἡ πίστις ὑμῶν καταγγέλλεται ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ.

8Πρῶτον μὲν εὐχαριστῶ τὸν Θεόν μου διὰ μέσου τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ δι᾿ ὅλους σας, ἐπειδὴ ἡ πίστις σας ἔχει διαλαληθῆ εἰς ὅλον τὸν κόσμον.

9μάρτυς γάρ μού ἐστιν ὁ Θεός, ᾧ λατρεύω ἐν τῷ πνεύματί μου ἐν τῷ εὐαγγελίῳ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, ὡς ἀδιαλείπτως μνείαν ὑμῶν ποιοῦμαι,

9Μάρτυς μου εἶναι ὁ Θεός, τὸν ὁποῖον λατρεύω μὲ ὅλην μου τὴν ψυχὴν καὶ τὴν καρδίαν, ὑπηρετῶν καὶ κηρύσσων τὸ εὐαγγέλιον τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ, ὅτι συνεχῶς καὶ ἀδιακόπως σᾶς ἐνθυμοῦμαι,

10πάντοτε ἐπὶ τῶν προσευχῶν μου δεόμενος εἴ πως ἤδη ποτὲ εὐοδωθήσομαι ἐν τῷ θελήματι τοῦ Θεοῦ ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς.

10παρακαλῶν πάντοτε τὸν Θεὸν εἰς τὰς προσευχάς μου, μήπως, ἔστω καὶ τώρα, εὐδοκήσῃ κατὰ τὸ ἅγιον του θέλημα, καὶ κατευοδωθῶ καὶ ἔλθω εἰς ἐπίσκεψίν σας.

11ἐπιποθῶ γὰρ ἰδεῖν ὑμᾶς, ἵνα τι μεταδῶ χάρισμα ὑμῖν πνευματικὸν εἰς τὸ στηριχθῆναι ὑμᾶς,

11Διότι ἔχω φλογερὸν πόθον νὰ σᾶς ἴδω, διὰ νὰ σᾶς μεταδώσω κάποιο πνευματικὸν χάρισμα καὶ πνευματικὴν ὠφέλειαν, ὥστε νὰ στηριχθῆτε ἀκόμη περισσότερον εἰς τὴν κατὰ Χριστὸν πίστιν καὶ ζωήν.

12τοῦτο δέ ἐστι συμπαρακληθῆναι ἐν ὑμῖν διὰ τῆς ἐν ἀλλήλοις πίστεως ὑμῶν τε καὶ ἐμοῦ.

12Ἀλλὰ τοῦτο σημαίνει ὅτι καὶ ἐγὼ αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ παρηγορηθὼ καὶ ἐνισχυθῶ μεταξὺ σας, ὅπως καὶ σεῖς ἀπὸ ἐμέ, διὰ τῆς κοινῆς πίστεως καὶ ἡμῶν καὶ ἐμοῦ, ἡ ὁποία μᾶς συνδέει.

13οὐ θέλω δὲ ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, ὅτι πολλάκις προεθέμην ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς, καὶ ἐκωλύθην ἄχρι τοῦ δεῦρο, ἵνα τινὰ καρπὸν σχῶ καὶ ἐν ὑμῖν καθὼς καὶ ἐν τοῖς λοιποῖς ἔθνεσιν.

13Θέλω δὲ νὰ γνωρίζετε καλά, ἀδελφοί, ὅτι πολλὲς φορὲς ἐσκέφθην καὶ ἀπεφάσισα νὰ ἔλθω πλησίον σας, ἀλλὰ συνήντησα ἐμπόδια μέχρι τώρα. Ἤθελα δὲ νὰ ἔλθω, διὰ νὰ ἔχω κάποιον πνευματικὸν καρπὸν καὶ μεταξὺ σας, ὅπως ἔχω καὶ μεταξὺ τῶν ἄλλων ἐθνῶν.

14Ἕλλησί τε καὶ βαρβάροις, σοφοῖς τε καὶ ἀνοήτοις ὀφειλέτης εἰμί·

14Αἰσθάνομαι ὅτι εἷμαι ὑποχρεωμένος νὰ κηρύξω τὸ Εὐαγγέλιον καὶ εἰς τοὺς Ἕλληνας καὶ εἰς τοὺς βαρβάρους, καὶ εἰς τοὺς σοφοὺς καὶ εἰς τοὺς ἀγραμμάτους.

15οὕτω τὸ κατ᾿ ἐμὲ πρόθυμον καὶ ὑμῖν τοῖς ἐν Ρώμῃ εὐαγγελίσασθαι.

15Δι᾿ αὐτό, καθόσον ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἐμέ, εἷμαι πρόθυμος νὰ κηρύξω τὸ Εὐαγγέλιον τῆς σωτηρίας καὶ εἰς σᾶς, ποὺ εὑρίσκεσθε εἰς τὴν Ρώμην.

16οὐ γὰρ ἐπαισχύνομαι τὸ εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ· δύναμις γὰρ Θεοῦ ἐστιν εἰς σωτηρίαν παντὶ τῷ πιστεύοντι, Ἰουδαίῳ τε πρῶτον καὶ Ἕλληνι.

16Διότι δὲν ἐντρέπομαι ποτὲ τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ, ἐπειδὴ εἶναι δύναμις τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία χαρίζει σωτηρίαν εἰς κάθε ἕνα ποὺ πιστεύει εἰλικρινῶς, κατὰ πρῶτον λόγον εἰς κάθε Ἰουδαῖον, ἔπειτα δὲ εἰς κάθε Ἕλληνα καὶ εἰδωλολάτρην.

17δικαιοσύνη γὰρ Θεοῦ ἐν αὐτῷ ἀποκαλύπτεται ἐκ πίστεως εἰς πίστιν, καθὼς γέγραπται· ὁ δὲ δίκαιος ἐκ πίστεως ζήσεται.

17Διότι φανερώνεται καὶ προσφέρεται διὰ τοῦ Εὐαγγελίου ἡ σωτηρία καὶ ἡ δικαίωσις ἐκ μέρους τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἀρχίζει ἀπὸ τὴν πίστιν καὶ προχωρεῖ διὰ τῆς πίστεως, σύμφωνα ἄλλωστε καὶ μὲ ἐκεῖνο που ἔχει γραφῆ ἀπὸ τὸν προφήτην Ἀβακούμ. <Ὁ δίκαιος θὰ κερδήσῃ τὴν αἰώνιον ζωὴν διὰ τῆς πίστεώς του>.

18Ἀποκαλύπτεται γὰρ ὀργὴ Θεοῦ ἀπ᾿ οὐρανοῦ ἐπὶ πᾶσαν ἀσέβειαν καὶ ἀδικίαν ἀνθρώπων τῶν τὴν ἀλήθειαν ἐν ἀδικίᾳ κατεχόντων,

18Ηὐδόκησε δὲ ὁ Θεὸς νὰ δώσῃ τὴν ἐκ πίστεως δικαίωσιν, καθόσον τὰ ἔργα τοῦ κόσμου εἶναι τέτοια, ὥστε ἐξ αἰτίας τῶν φανερώνεται καὶ ξεσπάει ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τὸν οὐρανὸν ἐναντίον κάθε ἀσεβείας καὶ κάθε ἀδικίας τῶν πονηρῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι, ἐνῶ γνωρίζουν καὶ κατέχουν τὴν ἀλήθειαν, ζοὺν μέσα εἰς τὴν ἀδικίαν.

19διότι τὸ γνωστὸν τοῦ Θεοῦ φανερόν ἐστιν ἐν αὐτοῖς· ὁ γὰρ Θεὸς αὐτοῖς ἐφανέρωσε.

19Ἐπειδὴ ἡ γνῶσις περὶ τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ θελήματός του (ὅσην ἠμπορεῖ νὰ χωρέσῃ ὁ ἄνθρωπος) εἶναι φανερὴ καὶ γνωστὴ εἰς αὐτούς· ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς τὴν ἔχει φανερώσει εἰς αὐτούς.

20τὰ γὰρ ἀόρατα αὐτοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήμασι νοούμενα καθορᾶται, ἥ τε ἀΐδιος αὐτοῦ δύναμις καὶ θειότης, εἰς τὸ εἶναι αὐτοὺς ἀναπολογήτους,

20Διότι ἀπὸ τότε ποὺ ἐκτίσθη ὁ κόσμος, αἱ ἀόρατοι τελειότητες τοῦ Θεοῦ γίνονται καθαρὰ αἰσθηταὶ μὲ τὴν διάνοιαν διὰ μέσου τῶν δημιουργημάτων, τόσον ἡ αἰωνία αὐτοῦ παντοδυναμία, ὅσον καὶ κάθε θεία τελειότης του, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μένουν αὐτοὶ ἀναπολόγητοι διὰ τὸν ἁμαρτωλὸν βίον των·

21διότι γνόντες τὸν Θεὸν οὐχ ὡς Θεὸν ἐδόξασαν ἢ εὐχαρίστησαν, ἀλλ᾿ ἐματαιώθησαν ἐν τοῖς διαλογισμοῖς αὐτῶν, καὶ ἐσκοτίσθη ἡ ἀσύνετος αὐτῶν καρδία·

21διότι, ἐνῶ ἐγνώρισαν διὰ μέσου τῆς δημιουργίας τὸν πάνσοφον καὶ πανάγαθον Θεόν, δὲν τὸν ἐδόξασαν ὡς ἀληθινὸν Θεὸν διὰ τὰ μεγαλεῖα του καὶ δὲν τὸν εὐχαρίστησαν διὰ τὰς ἀναριθμήτους εὐεργεσίας του, ἀλλ᾿ ἐπλανήθησαν μὲ τοὺς μωροὺς καὶ ψευδεῖς συλλογισμούς των περὶ τῶν εἰδώλων καὶ τῆς ἁμαρτωλῆς ζωῆς καὶ ἐσκοτίσθη ἡ ἀσύνετος αὐτῶν διάνοια·

22φάσκοντες εἶναι σοφοὶ ἐμωράνθησαν,

22καὶ ἐνῶ διακηρύττουν ὅτι εἶναι σοφοί, ἀπεδείχθησαν μωροὶ καὶ ἀνόητοι·

23καὶ ἤλλαξαν τὴν δόξαν τοῦ ἀφθάρτου Θεοῦ ἐν ὁμοιώματι εἰκόνος φθαρτοῦ ἀνθρώπου καὶ πετεινῶν καὶ τετραπόδων καὶ ἑρπετῶν.

23καὶ ἀντικατέστησαν τὴν ἄπειρον καὶ μεγαλειώδη δόξαν τοῦ ἀφθάρτου Θεοῦ μὲ ὑλικὰ ἀγάλματα, μὲ εἴδωλα, ποὺ εἰκονίζουν φθαρτοὺς ἀνθρώπους καὶ πτηνὰ καὶ τετράποδα καὶ ἐρπετά.

24Διὸ καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ Θεὸς ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις τῶν καρδιῶν αὐτῶν εἰς ἀκαθαρσίαν τοῦ ἀτιμάζεσθαι τὰ σώματα αὐτῶν ἐν αὑτοῖς,

24Διὰ τὴν ἀσέβειαν δὲ καὶ τὴν ἀποστασίαν των αὐτὴν ἀπέσυρεν ὁ Θεὸς τὴν χάριν του καὶ ἔτσι παρεδόθησαν καὶ ὑπεδουλώθησαν εἰς τὰς ἁμαρτωλὰς ἐπιθυμίας τῶν καρδιῶν των, εἰς ἠθικὴν ἀκαθαρσίαν, ὥστε νὰ ἐξευτελίζωνται τὰ σώματα των ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ἰδίους.

25οἵτινες μετήλλαξαν τὴν ἀλήθειαν τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ ψεύδει, καὶ ἐσεβάσθησαν καὶ ἐλάτρευσαν τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα, ὅς ἐστιν εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας· ἀμήν.

25Αὐτοὶ ἀντήλλαξαν καὶ ἀντικατέστησαν τὴν ἀλήθειαν τοῦ Θεοῦ μὲ τὸ ψεῦδος τῆς εἰδωλολατρίας, ἐσεβάσθησαν δὲ καὶ ἐλάτρευσαν τὴν ἄψυχον καὶ ἄλογον καὶ πεπερασμένην κτίσιν, ἀντὶ τοῦ Δημιουργοῦ, ὁ ὁποῖος τὴν ἔκτισε καὶ πρέπει διὰ τοῦτο νὰ εὐλογῆται καὶ νὰ δοξάζεται εἰς ὅλους τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν.

26Διὰ τοῦτο παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ Θεὸς εἰς πάθη ἀτιμίας. αἵ τε γὰρ θήλειαι αὐτῶν μετήλλαξαν τὴν φυσικὴν χρῆσιν εἰς τὴν παρὰ φύσιν,

26Ἀκριβῶς δὲ διότι ἐλάτρευσαν ψευδεῖς καὶ φαύλους θεούς, παρεχώρησεν ὁ Θεὸς νὰ παραδοθοῦν καὶ ὑποδουλωθοῦν εἰς ἐξευτελιστικὰ πάθη. Διότι καὶ αἱ γυναῖκες των (χωρὶς νὰ ἐντραποῦν καὶ σεβασθοῦν οὔτε τὸν εὐατόν των) ἀλλάξαν τὴν φυσικὴν χρῆσιν τοῦ φύλου των εἰς τὴν παρὰ φύσιν καὶ ἐξετράπησαν εἰς ἀκατανομάστους πράξεις.

27ὁμοίως δὲ καὶ οἱ ἄρσενες ἀφέντες τὴν φυσικὴν χρῆσιν τῆς θηλείας ἐξεκαύθησαν ἐν τῇ ὀρέξει αὐτῶν εἰς ἀλλήλους, ἄρσενες ἐν ἄρσεσι τὴν ἀσχημοσύνην κατεργαζόμενοι καὶ τὴν ἀντιμισθίαν ἣν ἔδει τῆς πλάνης αὐτῶν ἐν ἑαυτοῖς ἀπολαμβάνοντες.

27Κατὰ παρόμοιον τρόπον καὶ οἱ ἄρρενες ἀφήκαν τὴν φυσικὴν σχέσιν καὶ χρῆσιν τῆς γυναικὸς καὶ ἐφλογίσθησαν εἰς τὰς ἐμπαθεῖς ὀρέξεις μεταξὺ των, ὥστε ἄνδρες εἰς ἄνδρας νὰ ἐνεργοῦν ἀναισχύντους καὶ ἐξευτελιστικὰς πράξεις καὶ νὰ λαμβάνουν τὸν μισθόν, ποὺ τοὺς ἔπρεπε διὰ τὴν πλάνην των, ἀπὸ τὸν ἴδιον τὸν εὐατὸν των.

28Καὶ καθὼς οὐκ ἐδοκίμασαν τὸν Θεὸν ἔχειν ἐν ἐπιγνώσει, παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ Θεὸς εἰς ἀδόκιμον νοῦν, ποιεῖν τὰ μὴ καθήκοντα,

28Καὶ καθὼς δὲν ἔκριναν καλὸν καὶ δὲν ἠθέλησαν νὰ κατέχουν τὴν ἀληθῆ καὶ σοφὴν γνῶσιν περὶ τοῦ Θεοῦ, παρεχώρησεν ὁ Θεὸς νὰ παραδοθοῦν καὶ ὑποδουλωθοῦν εἰς νοῦν ἀνίκανον νὰ διακρίνῃ τὸ ὀρθόν, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ διαπράττουν αὐτὰ τὰ ἀπρεπῆ καὶ ἐπαίσχυντα.

29πεπληρωμένους πάσῃ ἀδικίᾳ πορνείᾳ πονηρίᾳ πλεονεξίᾳ κακίᾳ, μεστοὺς φθόνου φόνου ἔριδος δόλου κακοηθείας,

29Καὶ ἔτσι ἐγέμισαν καὶ διεποτίσθησαν, κατὰ τὴν ψυχὴν καὶ τὸ σῶμα, ἀπὸ κάθε ἀδικίαν, πορνείαν, πονηρίαν, πλεονεξίαν, κακίαν· ἐγέμισαν ἀπὸ φθόνον, φόνον, φιλόνεικον διάθεσιν, δολιότητα καὶ κάθε κακοήθειαν.

30ψιθυριστάς, καταλάλους, θεοστυγεῖς, ὑβριστάς, ὑπερηφάνους, ἀλαζόνας, ἐφευρετὰς κακῶν, γονεῦσιν ἀπειθεῖς,

30Ἔγιναν κρυφοὶ κατήγοροι σιγοψιθυρίζοντες μεταξὺ των εἰς βάρος των ἄλλων, θρασεῖς συκοφάνται τῶν ἀπόντων, γεμᾶτοι μῖσος ἐναντίον τοῦ Θεοῦ, ὑβρισταί, φαντασμένοι καὶ κομπασταί, ἐπιδειξιομανεῖς, ἐπινοηταὶ κακῶν εἰς βάρος τῶν ἄλλων, ἀσεβεῖς καὶ ἀνυπάκοοι ἀπέναντι τῶν γονέων·

31ἀσυνέτους, ἀσυνθέτους, ἀστόργους, ἀσπόνδους, ἀνελεήμονας·

31ἄνθρωποι χωρὶς σύνεσιν, ποὺ χωρὶς ἐντροπὴν καταπατοῦν τὸν λόγον των καὶ τὰς συμφωνίας ποὺ ἔχουν κάμει, ἄστοργοι ἀπέναντι τῶν οἰκείων των, ἀδιάλλακτοι καὶ μνησίκακοι, σκληροὶ καὶ ἀνάλγητοι εἰς τὴν ξένην δυστυχίαν.

32οἵτινες τὸ δικαίωμα τοῦ Θεοῦ ἐπιγνόντες, ὅτι οἱ τὰ τοιαῦτα πράσσοντες ἄξιοι θανάτου εἰσίν, οὐ μόνον αὐτὰ ποιοῦσιν, ἀλλὰ καὶ συνευδοκοῦσι τοῖς πράσσουσι.

32Αὐτοί, μολονότι ἐγνώρισαν καλὰ τὸ θέλημα καὶ τὴν δικαιοσύνην τοῦ Θεοῦ, ὅτι δηλαδὴ ὅσοι διαπράττουν τέτοια πονηρὰ ἔργα εἶναι ἄξιοι θανάτου, ὄχι μόνον πράττουν αὐτά, ἀλλὰ ἀπὸ ψυχικὴν πώρωσιν καὶ κακότητα ἐπιδοκιμάζουν μὲ ὅλην των τὴν καρδιὰ καὶ ἐκείνους ποὺ τὰ πράττουν.