Κατὰ Λουκᾶν

Η τήρηση του Σαββάτου¹Ἐγένετο δὲ ἐν σαββάτῳ δευτεροπρώτῳ διαπορεύεσθαι αὐτὸν διὰ σπορίμων· καὶ ἔτιλλον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ τοὺς στάχυας καὶ ἤσθιον ψώχοντες ταῖς χερσί. ¹Κατὰ τὸ δεύτερον Σάββατον, ἔπειτα ἀπὸ τὸ πρῶτον Σάββατον τῆς ἑορτῆς τοῦ Πάσχα, ἐπερνοῦσε ὁ Ἰησοῦς διὰ μέσου τῶν σπαρμένων ἀγρῶν καὶ οἱ μαθηταὶ ἔκοβαν τὰ στάχυα, τὰ ἔτριβον μὲ τὰ χέρια των καὶ ἔτρωγαν τοὺς κόκκους. ²τινὲς δὲ τῶν Φαρισαίων εἶπον αὐτοῖς, Τί ποιεῖτε ὃ οὐκ ἔξεστι ποιεῖν ἐν τοῖς σάββασι; ²Μερικοὶ δὲ ἀπὸ τοὺς Φαρισαίους τοὺς εἶπαν· <διατὶ κάνετε αὐτὸ τὸ ὁποῖον, ὡς ἐργασία ποὺ εἶναι, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ τὸ κάνετε κατὰ τὴν ἡμέραν τοῦ Σαββάτου;> ³καὶ ἀποκριθεὶς πρὸς αὐτοὺς εἶπεν ὁ Ἰησοῦς, Οὐδὲ τοῦτο ἀνέγνωτε ὃ ἐποίησε Δαυῒδ ὁπότε ἐπείνασεν αὐτὸς καὶ οἱ μετ᾿ αὐτοῦ ὄντες; ³Καὶ ἀποκριθεὶς πρὸς αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· <δὲν ἔχετε ἀναγνώσει οὔτε κἂν καὶ τοῦτο, ποὺ εἶχε κάμει ὁ Δαυΐδ, ὅταν ἐπείνασε αὐτὸς καὶ ἐκεῖνοι ποῦ ἦσαν μαζῆ του; ⁴ὡς εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ καὶ τοὺς ἄρτους τῆς προθέσεως ἔλαβε καὶ ἔφαγε, καὶ ἔδωκε καὶ τοῖς μετ᾿ αὐτοῦ, οὓς οὐκ ἔξεστι φαγεῖν εἰ μὴ μόνους τοὺς ἱερεῖς; ⁴Ὅτι δηλαδὴ εἰσῆλθε εἰς τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ, ἐπῇρε τοὺς ἄρτους τῆς προθέσεως, ἔφαγε καὶ αὐτὸς καὶ ἔδωκε καὶ εἰς ἐκείνους ποὺ εἶχε μαζῆ του; Αὐτοὺς δὲ τοὺς ἄρτους, ὅπως γνωρίζετε, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ τοὺς φάγῃ κανεὶς ἄλλος, εἰ μὴ μόνο οἱ ἱερεῖς. (Καὶ ὅμως τὴν πρᾶξιν αὐτὴν τοῦ Δαυΐδ, βαρυτέραν ἀπὸ αὐτήν ποὺ κάνουν τώρα οἱ μαθηταί μου, οὔτε ὁ Θεὸς οὔτε καὶ σεῖς βέβαια τὴν καταδικάζετε)>. ⁵καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς ὅτι, Κύριός ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ σαββάτου. ⁵Καὶ ἔλεγεν ἐν συμπεράσματι εἰς αὐτούς, ὅτι <ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου εἶναι Κύριος καὶ τοῦ Σαββάτου καὶ μὲ τὴν θείαν του ἐξουσίαν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τροποποιῇ καὶ νὰ λαμπρύνῃ τὸν δεσμὸν αὐτόν>. Θεραπεία κατά το Σάββατο⁶Ἐγένετο δὲ καὶ ἐν ἑτέρῳ σαββάτῳ εἰσελθεῖν αὐτὸν εἰς τὴν συναγωγὴν καὶ διδάσκειν· καὶ ἦν ἐκεῖ ἄνθρωπος, καὶ ἡ χεὶρ αὐτοῦ ἡ δεξιὰ ἦν ξηρά. ⁶Συνέβη δὲ καὶ κάποιο ἄλλο Σάββατον νὰ εἰσέλθῃ αὐτὸς εἰς τὴν συναγωγὴν καὶ νὰ διδάσκῃ. Εὑρίσκετο δὲ ἐκεῖ καὶ ἔνας ἄνθρωπος, τοῦ ὁποίου τὸ δέξι χέρι ἧτο ἀκίνητον καὶ ξηρόν. ⁷Παρετήρουν δὲ οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι εἰ ἐν τῷ σαββάτῳ θεραπεύσει, ἵνα εὕρωσι κατηγορίαν αὐτοῦ. ⁷Τὸν κατεσκόπευον δὲ οἱ γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι, ἐὰν κατὰ τὸ Σάββατον θὰ θεραπεύσῃ αὐτόν, διὰ νὰ εὔρουν ἀφορμὴ κατηγορίας ἐνάντιον του. ⁸αὐτὸς δὲ ᾔδει τοὺς διαλογισμοὺς αὐτῶν, καὶ εἶπε τῷ ἀνθρώπῳ τῷ ξηρὰν ἔχοντι τὴν χεῖρα, Ἔγειρε καὶ στῆθι εἰς τὸ μέσον· ὁ δὲ ἀναστὰς ἔστη. ⁸Αὐτὸς δὲ ὡς παντογνώστης ἐγνώριζε πολὺ καλὰ τοὺς διαλογισμοὺς των καὶ εἶπε εἰς τὸν ἄνθρωπον, ποὺ εἶχε τὸ ξηρὸν χέρι· <σήκω ὀρθὸς καὶ στάσου εἰς τὸ μέσον τῆς συναγωγῆς>. Ἐκεῖνος δὲ ἐσηκώθη καὶ ἐστάθη. ⁹εἶπε οὖν ὁ Ἰησοῦς πρὸς αὐτούς, Ἐπερωτήσω ὑμᾶς τὶ ἔξεστι τοῖς σάββασιν, ἀγαθοποιῆσαι ἢ κακοποιῆσαι, ψυχὴν σῶσαι ἢ ἀποκτεῖναι; ⁹Εἶπε τότε πρὸς τοὺς Φαρισαίους ὁ Ἰησοῦς· <θὰ σᾶς ἐρωτήσω, τί ἐπιτρέπεται νὰ κάμῃ κανεὶς τὰς ἡμέρας τοῦ Σαββάτου· νὰ κάμῃ τὸ καλὸν ἢ νὰ κάμῃ τὸ κακόν; Νὰ σώσῃ μίαν ζωήν ποὺ κινδυνεύει ἢ νὰ ἀδιαφορήσῃ καὶ νὰ γίνῃ αἰτία τοῦ θανάτου ἑνὸς ἀνθρώπου;> ¹⁰καὶ περιβλεψάμενος πάντας αὐτοὺς εἶπεν αὐτῷ, Ἔκτεινον τὴν χεῖρά σου. ὁ δὲ ἐποίησε, καὶ ἀπεκατεστάθη ἡ χεὶρ αὐτοῦ ὡς ἡ ἄλλη. ¹⁰Καὶ ἀφοῦ περιέφερε γύρῳ τὸ βλέμμα του πρὸς ὅλους (μήπως τυχὸν καὶ κανεὶς ἀπαντήσῃ) εἶπεν εἰς τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖνον· ἄπλωσε τὸ χέρι σου>. Ἐκεῖνος ἔκαμε ὅ,τι τοῦ εἶπε ὁ Κύριος καὶ ἀμέσως τὸ χέρι του ἔγινε ἐντελῶς ὑγιές, ὅπως καὶ τὸ ἄλλο. ¹¹αὐτοὶ δὲ ἐπλήσθησαν ἀνοίας, καὶ διελάλουν πρὸς ἀλλήλους τί ἂν ποιήσειαν τῷ Ἰησοῦ. ¹¹Αὐτοὶ δὲ ἐκυριεύθησαν ἀπὸ σκοτισμὸν τοῦ νοῦ καὶ πώρωσιν τῆς καρδίας καὶ συζητοῦσαν ἐντόνως μεταξὺ τους, τί θὰ μποροῦσαν νὰ κάνουν ἐνάντιον τοῦ Ἰησοῦ. Η εκλογή των δώδεκα αποστόλων¹²Ἐγένετο δὲ ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις ἐξῆλθεν εἰς τὸ ὄρος προσεύξασθαι καὶ ἦν διανυκτερεύων ἐν τῇ προσευχῇ τοῦ Θεοῦ. ¹²Κατὰ τὰς ἡμέρας δὲ αὐτὰς ἐβγῆκεν ὁ Κύριος εἰς τὸ ὅρος νὰ προσευχηθῇ καὶ διενυκτέρευσε προσευχόμενος πρὸς τὸν Θεόν. ¹³καὶ ὅτε ἐγένετο ἡμέρα, προσεφώνησε τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ, καὶ ἐκλεξάμενος ἀπ’ αὐτῶν δώδεκα, οὓς καὶ ἀποστόλους ὠνόμασε, ¹³Καὶ ὅταν ἔγινε ἡμέρα ἐκάλεσε κοντὰ του τοὺς μαθητὰς του καὶ ἐξέλεξε ἀπὸ αὐτοὺς δώδεκα, τοὺς ὁποίους ὠνόμασε καὶ Ἀποστόλους. ¹⁴Σίμωνα, ὃν καὶ ὠνόμασε Πέτρον, καὶ Ἀνδρέαν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην, Φίλιππον καὶ Βαρθολομαῖον, ¹⁴Δηλαδὴ τὸν Σίμωνα, τὸν ὁποῖον ὠνόμασε Πέτρον, καὶ τὸν Ἀνδρέα τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, τὸν Ἰάκωβον καὶ τὸν Ἰωάννην, τὸν Φίλιππον καὶ τὸν Βαρθολομαῖον, ¹⁵Ματθαῖον καὶ Θωμᾶν, Ἰάκωβον τὸν τοῦ Ἁλφαίου καὶ Σίμωνα τὸν καλούμενον Ζηλωτὴν, ¹⁵τὸν Ματθαῖον καὶ τὸν Θωμᾶν, τὸν Ἰάκωβον, τὸν υἱὸν τοῦ Ἀλφαίου καὶ Σίμωνα τὸν ὀνομαζόμενον Ζηλωτήν, ¹⁶Ἰούδαν Ἰακώβου καὶ Ἰούδαν Ἰσκαριώτην, ὃς καὶ ἐγένετο προδότης, ¹⁶Ἰούδαν τὸν υἱὸν τοῦ Ἰακώβου καὶ Ἰούδαν τὸν Ἰσκαριώτην, ὁ ὁποῖος κατόπιν ἔγινε προδότης. Ο Ιησούς διδάσκει και θεραπεύει¹⁷καὶ καταβὰς μετ᾿ αὐτῶν ἔστη ἐπὶ τόπου πεδινοῦ, καὶ ὄχλος μαθητῶν αὐτοῦ, καὶ πλῆθος πολὺ τοῦ λαοῦ ἀπὸ πάσης τῆς Ἰουδαίας καὶ Ἱερουσαλὴμ καὶ τῆς παραλίου Τύρου καὶ Σιδῶνος, οἳ ἦλθον ἀκοῦσαι αὐτοῦ καὶ ἰαθῆναι ἀπὸ τῶν νόσων αὐτῶν, ¹⁷Καὶ ὅταν κατέβηκε μαζῆ μὲ αὐτοὺς ἀπὸ τὸ ὅρος ἐστάθηκε εἰς τὰς ὑπωρείας τοῦ ὅρους, ὅπου ἤρχιζε ἡ πεδιάς. Καὶ ἐκεῖ εἶχε συγκεντρωθῆ πλῆθος ἀπὸ μαθητὰς καὶ λαὸς πολὺς ἀπὸ ὅλην τὴν Ἰουδαίαν καὶ τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ ἀπὸ τὰ παράλια Τύρου καὶ Σιδῶνος, οἱ ὁποῖοι ἦλθαν νὰ τὸν ἀκούσουν καὶ νὰ θεραπευθοῦν ἀπὸ τὰς ἀσθενείας των. ¹⁸καὶ οἱ ὀχλούμενοι ἀπὸ πνευμάτων ἀκαθάρτων, καὶ ἐθεραπεύοντο· ¹⁸Εἴχαν ἔλθει δὲ ἐκεῖ καὶ πολλοί, ποὺ ἐταλαιπωροῦντο ἀπὸ ἀκάθαρτα πνεύματα καὶ οἱ ὁποῖοι μὲ τὴν δύναμιν τοῦ Χριστοῦ ἐθεραπεύοντο. ¹⁹καὶ πᾶς ὁ ὄχλος ἐζήτει ἅπτεσθαι αὐτοῦ, ὅτι δύναμις παρ’ αὐτοῦ ἐξήρχετο καὶ ἰᾶτο πάντας. ¹⁹Καὶ ὅλος ὁ λαὸς ἐζητοῦσε νὰ τὸν ἐγγίσῃ, διότι θεία δύναμις ἔβγαινε ἀπὸ αὐτὸν καὶ ἐθεράπευεν ὅλους, ὅσοι εἴχαν πίστιν εἰς αὐτόν. Μακαρισμοί και ταλανισμοί²⁰Καὶ αὐτὸς ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ εἰς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἔλεγε, Μακάριοι οἱ πτωχοί, ὅτι ὑμετέρα ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ. ²⁰Καὶ αὐτός, ἀφοῦ ἐσήκωσε τὰ μάτια του πρὸς τοὺς μαθητάς, ἔλεγε· <μακάριοι εἷσθε σεῖς οἱ πτωχοί, ποὺ δὲν ἔχετε δώσει τὴν καρδία σας εἰς τὰ πλούτη, ἀλλὰ στηρίζετε τὰς ἐλπίδας σας στὸν Θεόν, διότι ἰδική σας εἶναι ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ. ²¹μακάριοι οἱ πεινῶντες νῦν, ὅτι χορτασθήσεσθε. μακάριοι οἱ κλαίοντες νῦν, ὅτι γελάσετε. ²¹Μακάριοι εἷσθε σεῖς, ποὺ πεινᾶτε καὶ στερεῖσθε, χωρὶς νὰ γογγύζετε, διότι θὰ χορτασθῆτε μὲ τὰς ἀνεκτιμήτους δωρεὰς τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν. Μακάριοι εἷσθε σεῖς, ποὺ κλαίετε διὰ τὰς ἁμαρτήματά σας καὶ διὰ τὰς ἄλλας θλίψεις, τὰς ὁποίας ὑπομένετε, διότι θὰ χαρῆτε καὶ θὰ γελάσετε. ²²μακάριοί ἐστε ὅταν μισήσωσιν ὑμᾶς οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὅταν ἀφορίσωσιν ὑμᾶς καὶ ὀνειδίσωσι καὶ ἐκβάλωσι τὸ ὄνομα ὑμῶν ὡς πονηρὸν ἕνεκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου. ²²Μακάριοι εἷσθε ὅταν σᾶς μισήσουν οἱ ἄνθρωποι καὶ ὅταν διακόψουν κάθε σχέσιν μὲ σᾶς καὶ σᾶς ἀπομονώσουν καὶ σᾶς ὑβρίσουν καὶ διαβάλουν τὸ ὄνομά σας ὡς πονηρὸν καὶ κακόν, κάμουν δὲ ὅλα αὐτά, διότι εἷσθε πιστοὶ μαθηταὶ τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου. ²³χάρητε ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ καὶ σκιρτήσατε· ἰδοὺ γὰρ ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τῷ οὐρανῷ· κατὰ τὰ αὐτὰ γὰρ ἐποίουν τοῖς προφήταις οἱ πατέρες αὐτῶν. ²³Χαρῆτε κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, ποὺ θὰ ὑφίστασθε αὐτὰ καὶ σκιρτήσατε ἀπὸ τὴν μεγάλην χαράν. Διότι ἰδού, ἡ ἀνταμοιβὴ σας θὰ εἶναι μεγάλη καὶ ἀνεκτίμητος εἰς τὸν οὐρανόν. Διότι τὰ ἴδια ἔκαναν οἱ πατέρες αὐτῶν καὶ εἰς τοὺς προφήτας, οἱ ὁποῖοι σήμερον τιμῶνται καὶ δοξάζονται εἰς τὸν οὐρανόν. ²⁴πλὴν οὐαὶ ὑμῖν τοῖς πλουσίοις, ὅτι ἀπέχετε τὴν παράκλησιν ὑμῶν. ²⁴Πλὴν ἀλλοίμονον εἰς σᾶς τοὺς πλουσίους, ποὺ χρησιμοποιεῖτε τὸν πλοῦτον ἀποκλειστικὰ καὶ μόνον διὰ τὴν ἰδικὴν σας καλοπέρασιν καὶ ἀπόλαυσιν, διότι ἔχετε πλέον πάρει τὴν παρηγορίαν καὶ τὴν χαρὰν ἀπὸ τὸν πλοῦτον καὶ συνεπῶς δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ περιμένετε ἀμοιβὴν ἀπὸ τὸν Θεόν. ²⁵οὐαὶ ὑμῖν οἱ ἐμπεπλησμένοι, ὅτι πεινάσετε. οὐαί ὑμῖν οἱ γελῶντες νῦν, ὅτι πενθήσετε καὶ κλαύσετε. ²⁵Ἀλλοίμονον εἰς σᾶς, ποὺ εἷσθε χορτασμένοι ἀπὸ τὰ ὑλικὰ ἀγαθὰ καὶ τὰς ἀπολαύσεις, διότι θὰ στερηθῆτε ἀπὸ τὰ ἀνεκτίμητα πνευματικὰ ἀγαθὰ καὶ θὰ πεινάσετε αἰωνίαν πεῖναν. Ἀλλοίμονον εἰς σᾶς, ποὺ γελᾶτε καὶ διασκεδάζετε μὲ τὰς ἁμαρτωλὰς ἀπολαύσεις σας, διότι εἰς τὴν μέλλουσαν ζωὴν θὰ πενθήσετε καὶ θὰ κλαύσετε πικρά. ²⁶οὐαὶ ὅταν καλῶς ὑμᾶς εἴπωσι πάντες οἱ ἄνθρωποι· κατὰ τὰ αὐτὰ γὰρ ἐποίουν τοῖς ψευδοπροφήταις οἱ πατέρες αὐτῶν. ²⁶Ἀλλοίμονον, ὅταν σᾶς ἐπαινέσουν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι, ἐπειδὴ ὅλους θὰ τοὺς κολακεύετε, εἰς ὅλους θάλετε νὰ ἀρέσετε, μὲ ὅλους θέλετε νὰ τὰ ἔχετε καλά, καταπατοῦντες τὸν νόμον τοῦ Θεοῦ. Τὰ ἴδια ἔκαναν (τέτοιους ἐπαίνους δηλαδὴ ἀπέδιδαν) εἰς τοὺς ψευδοπροφήτας καὶ οἱ πρόγονοι τῶν σημερινῶν Ἑβραίων. Αγαπάτε τους εχθρούς σας²⁷Ἀλλὰ ὑμῖν λέγω τοῖς ἀκούουσιν· ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν, καλῶς ποιεῖτε τοῖς μισοῦσιν ὑμᾶς, ²⁷Ἀλλὰ εἰς σᾶς, ποὺ μὲ ἀκοῦτε μὲ καλὴν διάθεσιν, λέγω καὶ τὰ ἐξῆς: Ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς σας, εὐεργετεῖτε ἐκείνους ποὺ σᾶς μισοῦν, ²⁸εὐλογεῖτε τοὺς καταρωμένους ὑμῖν, προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν ἐπηρεαζόντων ὑμᾶς. ²⁸εὐλογεῖτε ἐκείνους, ποὺ σᾶς καταρῶνται, προσεύχεσθε εἰς τὸν Θεὸν δι᾿ ἐκείνους, ποὺ σᾶς δυσφημοῦν καὶ σᾶς προβάλλουν καὶ σᾶς βλάπτουν. ²⁹τῷ τύπτοντί σε ἐπὶ τὴν σιαγόνα πάρεχε καὶ τὴν ἄλλην, καὶ ἀπὸ τοῦ αἴροντός σου τὸ ἱμάτιον καὶ τὸν χιτῶνα μὴ κωλύσῃς. ²⁹Εἰς ἐκεῖνον ποὺ σὲ κτυπᾷ εἰς τὴν μίαν παρειάν, πρόσφερε καὶ τὴν ἄλλην νὰ κτυπήσῃ· καὶ ἐκεῖνον ποὺ θέλει νά σοῦ ἁρπάσῃ τὸ ἐπανωφόρι, μὴ τὸν ἐμποδίσῃς νά σοῦ πάρῃ καὶ τὸν χιτῶνα. ³⁰παντὶ δὲ τῷ αἰτοῦντί σε δίδου, καὶ ἀπὸ τοῦ αἴροντος τὰ σὰ μὴ ἀπαίτει. ³⁰Σὲ καθένα ποὺ σοῦ ζητεῖ δίδε του μὲ εἰλικρινῆ ἀγάπην καὶ διάκρισιν καὶ ἀπὸ ἐκεῖνον ποὺ διὰ τῆς βίας σοῦ ἁρπάζει τὰ ἰδικά σου, μὴ ἀπαιτεῖς καὶ μὴ ἀνοίγεις δικαστικοὺς ἀγῶνας διὰ νὰ τὰ ξαναπάρῃς. ³¹καὶ καθὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως. ³¹Καὶ ὅπως θέλετε νὰ κάνουν καὶ νὰ συμπεριφέρωνται ἀπέναντι σας οἱ ἄνθρωποι, ἔτσι καὶ σεῖς νὰ πράττετε καὶ νὰ συμπεριφέρεσθε πρὸς αὐτούς. ³²καὶ εἰ ἀγαπᾶτε τοὺς ἀγαπῶντας ὑμᾶς, ποία ὑμῖν χάρις ἐστί; καὶ γὰρ οἱ ἁμαρτωλοὶ τοὺς ἀγαπῶντας αὐτοὺς ἀγαπῶσι. ³²Ἐὰν ἀγαπᾶτε μόνον αὐτούς ποὺ σᾶς ἀγαποῦν, ποία χάρις τοῦ Θεοῦ καὶ ἀμοιβὴ σᾶς ἀξίζει; Διότι καὶ οἱ ἁμαρτωλοὶ ἀγαποῦν ἐκείνους ποὺ τοὺς ἀγαποῦν. ³³καὶ ἐὰν ἀγαθοποιῆτε τοὺς ἀγαθοποιοῦντας ὑμᾶς, ποία ὑμῖν χάρις ἐστί; καὶ γὰρ οἱ ἁμαρτωλοὶ τὸ αὐτὸ ποιοῦσι. ³³Καὶ ἐὰν κάνετε τὸ καλὸν εἰς ἐκείνους μόνον ποὺ σᾶς εὐεργετοῦν, ποία ἀνταμοιβὴ ἐκ μέρους τοῦ Θεοῦ σᾶς ἀνῆκει; Διότι καὶ οἱ ἁμαρτωλοὶ τὸ ἴδιον κάμνουν. ³⁴καὶ ἐὰν δανείζητε παρ᾿ ὧν ἐλπίζετε ἀπολαβεῖν, ποία ὑμῖν χάρις ἐστί; καὶ γὰρ ἁμαρτωλοὶ ἁμαρτωλοῖς δανείζουσιν ἵνα ἀπολάβωσι τὰ ἴσα. ³⁴Καὶ ἐὰν δανείζετε εἰς ἐκείνους, ἀπὸ τοὺς ὁποίους περιμένετε νὰ πάρετε πίσῳ τὰ δανεικά, ποία εὐμένεια καὶ ἀνταπόδοσις ἀπὸ τὸν Θεὸν σᾶς ἁρμόζει; Διότι καὶ οἱ ἁμαρτωλοὶ δανείζουν τοὺς ἁμαρτωλούς, διὰ νὰ λάβουν ἀπὸ αὐτοὺς ὁμοίας ἐξυπηρετήσεις εἰς τὴν ἀνάγκην των. ³⁵πλὴν ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν καὶ ἀγαθοποιεῖτε καὶ δανείζετε μηδὲν ἀπελπίζοντες, καὶ ἔσται ὁ μισθὸς ὑμῶν πολύς, καὶ ἔσεσθε υἱοὶ ὑψίστου, ὅτι αὐτὸς χρηστός ἐστιν ἐπὶ τοὺς ἀχαρίστους καὶ πονηρούς. ³⁵Ἀλλὰ σεῖς νὰ ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς σας, νὰ εὐργετῆτε καὶ νὰ δανείζετε, χωρὶς νὰ ἀποβλέπετε εἰς καμμίαν ἀνταπόδοσιν καὶ θὰ εἶναι ὁ μισθὸς σας πολὺς καὶ θὰ εἷσθε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν παιδιά τοῦ Ὑψίστου, διότι καὶ αὐτὸς εἶναι ἀγαθὸς καὶ εὐργετικὸς καὶ πρὸς αὐτοὺς ἀκόμη τοὺς ἀχαρίστους καὶ πονηρούς. ³⁶Γίνεσθε οὖν οἰκτίρμονες καθὼς καὶ ὁ πατὴρ ὑμῶν οἰκτίρμων ἐστί. ³⁶Γίνεσθε λοιπὸν εὔσπλαχνοι εἰς τοὺς γύρῳ σας ἀνθρώπους, ὅπως καὶ ὁ Πατὴρ σας εἶναι πολυεύσπλαγχνος πρὸς ὅλους. Κρίση και κατάκριση³⁷Καὶ μὴ κρίνετε, καὶ οὐ μὴ κριθῆτε· μὴ καταδικάζετε, καὶ οὐ μὴ καταδικασθῆτε· ἀπολύετε, καὶ ἀπολυθήσεσθε· ³⁷Καὶ μὴ κατακρίνετε καὶ δὲν θὰ κατακριθῆτε· μὴ καταδικάζετε τὸν πλησίον καὶ δὲν θὰ καταδικασθῆτε· συγχωρεῖτε τοὺς ἄλλους καὶ θὰ συγχωρηθῆτε. ³⁸δίδοτε, καὶ δοθήσεται ὑμῖν· μέτρον καλὸν, πεπιεσμένον καὶ σεσαλευμένον καὶ ὑπερεκχυνόμενον δώσουσιν εἰς τὸν κόλπον ὑμῶν· τῷ γὰρ αὐτῷ μέτρῳ, ᾧ μετρεῖτε, ἀντιμετρηθήσεται ὑμῖν. ³⁸Δίδετε μὲ προθυμίαν εἰς ἐκείνους ποὺ ἔχουν ἀνάγκην, καὶ θὰ δοθῇ εἰς σᾶς ἐκ μέρους τοῦ Θεοῦ. Δοχεῖον καλόν ποὺ τὸ χρησιμοποιοῦν ὡς μέτρον, γεμᾶτον ἕως ἐπάνω, στοιβαγμένον δοχεῖον ἀπὸ τὸ ὁποῖον θὰ ξεχειλίζῃ τὸ καλὸν περιεχόμενόν του, θὰ δώσουν εἰς σᾶς. Διότι μὲ τὸ μέτρον καὶ τὴν διάθεσίν ποὺ προσφέρετε τὰς εὐργεσίας σας εἰς τοὺς ἄλλους, μὲ τὸ ἴδιον μέτρον θὰ ἀνταποδοθῇ καὶ εἰς σᾶς ἀπὸ τὸν Θεόν>. ³⁹Εἶπε δὲ καὶ παραβολὴν αὐτοῖς· Μήτι δύναται τυφλὸς τυφλὸν ὁδηγεῖν; οὐχὶ ἀμφότεροι εἰς βόθυνον πεσοῦνται; ³⁹Εἶπε δὲ καὶ μίαν παραβολὴν εἰς αὐτούς· <μήπως ἠμπορεῖ ἔνας τυφλὸς νὰ ὁδηγῇ ἄλλον τυφλόν; Δὲν θὰ πέσουν καὶ οἱ δύο εἰς λάκκον; Πῶς εἶναι δυνατὸν σεῖς, ἁμαρτωλοὶ καὶ ἀδύνατοι καθὼς εἷσθε, νὰ κρίνετε ἄλλους καὶ νὰ καθοδηγῆτε ἄλλους; ⁴⁰οὐκ ἔστι μαθητὴς ὑπὲρ τὸν διδάσκαλον αὐτοῦ· κατηρτισμένος δὲ πᾶς ἔσται ὡς ὁ διδάσκαλος αὐτοῦ. ⁴⁰Δὲν ὑπάρχει μαθητὴς ἀνώτερος ἀπὸ τὸν διδάσκαλόν του, ἐφ᾿ ὄσον θὰ ἐξακολουθῇ νὰ εἶναι μαθητὴς αὐτοῦ. Ἐκεῖνος δέ ποὺ θὰ ἀκούσῃ ὅλα ὅσα ἔχει νὰ τὸν διδάξῃ ὁ διδάσκαλος, θὰ καταρτισθῇ τὸ πολὺ τόσον ὅσον καὶ ὁ διδάσκαλος αὐτοῦ. Ἐὰν δὲ ὁ διδάσκαλος εἶναι ἀμόρφωτος καὶ τυφλός, ὅμοιόν του θὰ ἀναδείξῃ καὶ τὸν μαθητήν. ⁴¹Τί δὲ βλέπεις τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου, τὴν δὲ δοκὸν τὴν ἐν τῷ ἰδίῳ ὀφθαλμῷ οὐ κατανοεῖς; ⁴¹Διατὶ βλέπεις μὲ προσοχὴν τὸ ἀχυράκι, ποὺ εἶναι εἰς τὸν ὀφθαλμὸν τοῦ ἀδελφοῦ σου, ἐνῶ τὸ δοκάρι ποὺ εἶναι στὸ μάτι σου, δὲν τὸ ἀντιλαμβάνεσαι; ⁴²ἢ πῶς δύνασαι λέγειν τῷ ἀδελφῷ σου, ἀδελφέ, ἄφες ἐκβάλω τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ σου, αὐτὸς τὴν ἐν τῷ ὀφθαλμῷ σοῦ δοκὸν οὐ βλέπων; ὑποκριτά, ἔκβαλε πρῶτον τὴν δοκὸν ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σοῦ, καὶ τότε διαβλέψεις ἐκβαλεῖν τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου. ⁴²῍Η πῶς ἠμπορεῖς νὰ λέγῃς εἰς τὸν ἀδελφόν σου· ἀδελφέ, ἄφησε νὰ βγάλω ἀπὸ τὸ μάτι σου τὸ ἀχυράκι καθ᾿ ὃν χρόνον σὺ δὲν βλέπεις τὸ δοκάρι, ποὺ εἶναι εἰς τὸ μάτι σου; (Πῶς τολμᾷς νὰ κάμῃς ἐλέγχους καὶ ὑποδείξεις, τάχα πρὸς διώρθωσιν, εἰς τὸν ἀδελφόν σου, ἐνῶ σὺ παρουσιάζεις βαρύτερα σφάλματα καὶ ἐλαττώματα;) Το κριτήριο της καλοσύνης⁴³Οὐ γάρ ἐστι δένδρον καλὸν ποιοῦν καρπὸν σαπρόν, οὐδὲ δένδρον σαπρὸν ποιοῦν καρπὸν καλόν· ⁴³Διότι δὲν ὑπάρχει δένδρον καλόν, ποὺ νὰ κάνῃ ἀχρήστους καὶ ἐπιβλαβεῖς καρποὺς οὔτε δένδρον σάπιο, ποὺ νὰ κάνῃ καρπὸν καλόν. (Ἄνθρωπος τοῦ ὁποίου τὰ ἔργα εἶναι κακά, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιδιώξῃ μὲ ἀγαθὴν διάθεσιν καὶ νὰ προσφέρῃ καλὸν εἰς τοὺς ἄλλους). ⁴⁴ἕκαστον γὰρ δένδρον ἐκ τοῦ ἰδίου καρποῦ γινώσκεται. οὐ γὰρ ἐξ ἀκανθῶν συλλέγουσι σῦκα, οὐδὲ ἐκ βάτου τρυγῶσι σταφυλὴν. ⁴⁴Κάθε δένδρον, ἂν εἶναι καλὸν ἢ κακόν, γνωρίζεται ἀπὸ τὸν καρπὸν του. Διότι δὲν μαζεύουν ἀπὸ ἀγκάθια σῦκα, οὔτε καὶ τρυγοῦν ἀπὸ βάτον σταφύλι. ⁴⁵ὁ ἀγαθὸς ἄνθρωπος ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ θησαυροῦ τῆς καρδίας αὐτοῦ προφέρει τὸ ἀγαθόν, καὶ ὁ πονηρὸς ἄνθρωπος ἐκ τοῦ πονηροῦ θησαυροῦ τῆς καρδίας αὐτοῦ προφέρει τὸ πονηρόν· ἐκ γὰρ τοῦ περισσεύματος τῆς καρδίας λαλεῖ τὸ στόμα αὐτοῦ. ⁴⁵Ὁ ἀγαθὸς ἄνθρωπος βγάζει ἀπὸ τὸν ἀγαθὸν θησαυρὸν της καρδίας του πάντοτε τὸ ἀγαθόν, καὶ ὁ πονηρὸς ἄνθρωπος ἀπὸ τὸν κακὸν θησαυρὸν τῆς καρδίας του βγάζει τὸν κακὸν καὶ φαῦλον. Διότι τὸ στόμα λαλεῖ ἀπὸ τὸ περίσσευμα, ποὺ ξεχύνεται ἀπὸ τὴν καρδίαν (Μόνον ὁ ἀγαθὸς ἄνθρωπος ἠμπορεῖ νὰ ὑποδεικνύῃ τὸ ἀγαθὸν καὶ νὰ γίνῃ ὁ καλὸς ὁδηγὸς τῶν πλανωμένων). Η αξία της εφαρμογής των νόμων του Θεού⁴⁶Τί δέ με καλεῖτε, Κύριε Κύριε, καὶ οὐ ποιεῖτε ἃ λέγω; ⁴⁶Διατὶ δὲ μὲ καλεῖτε, Κύριε, Κύριε, καὶ δὲν πράττετε αὐτὰ ποὺ λέγω; Διατί ἄλλα ὁμολογεῖτε μὲ τὸ στόμα, καὶ ἄλλα παρουσιάζεται μὲ τὰ ἔργα σας; ⁴⁷πᾶς ὁ ἐρχόμενος πρός με καὶ ἀκούων μου τῶν λόγων καὶ ποιῶν αὐτούς, ὑποδείξω ὑμῖν τίνι ἐστὶν ὅμοιος· ⁴⁷Καθένας ποὺ ἔρχεται κοντά μου καὶ ἀκούει τὸ λόγιά μου καὶ τηρεῖ αὐτά, θὰ σᾶς δείξω ἐγὼ μὲ τί εἶναι ὅμοιος. ⁴⁸ὅμοιός ἐστιν ἀνθρώπῳ οἰκοδομοῦντι οἰκίαν ὃς καὶ ἔσκαψε καὶ ἐβάθυνε καὶ ἔθηκε θεμέλιον ἐπὶ τὴν πέτραν· πλημμύρας δὲ γενομένης προσέρρηξεν ὁ ποταμὸς τῇ οἰκίᾳ ἐκείνῃ, καὶ οὐκ ἴσχυσε σαλεῦσαι αὐτὴν· τεθεμελίωτο γὰρ ἐπὶ τὴν πέτραν. ⁴⁸Εἶναι ὅμοιος μὲ συνέτον ἄνθρωπον, ποὺ κτίζει σπίτι καὶ ὁ ὁποῖος ἔσκαψε καὶ ἐπροχώρησε βαθειά καὶ ἔβαλε θεμέλιον εἰς βράχον. Ὅταν δὲ ἔγινε πλημμύρα, ἔπεσε ὁρμητικὰ τὸ ποτάμι εἰς τὸ σπίτι ἐκεῖνο καὶ δὲν ἠμπόρεσε νὰ τὸ κλονίση, διότι εἶχε θεμελιωθῆ ἐπάνω εἰς τὸν ἀσάλευτον βράχον. ⁴⁹ὁ δὲ ἀκούσας καὶ μὴ ποιήσας ὅμοιός ἐστιν ἀνθρώπῳ οἰκοδομήσαντι οἰκίαν ἐπὶ τὴν γῆν χωρὶς θεμελίου· ᾗ προσέρρηξεν ὁ ποταμός, καὶ εὐθὺς ἔπεσε, καὶ ἐγένετο τὸ ῥῆγμα τῆς οἰκίας ἐκείνης μέγα. ⁴⁹Αὐτὸς δέ ποὺ ἤκουσε τὰ λόγια μου καὶ δὲν τὰ ἐφήρμοσε, εἶναι ὅμοιος μὲ ἀσύνετον ἄνθρωπον, ποὺ οἰκοδόμησε τὸ σπίτι του εἰς τὸ χῶμα, χωρὶς θεμέλιον. Εἰς αὐτὸ ἐχτύπησε ὁρμητικὰ τὸ ποτάμι καὶ ἀμέσως ἐκρημνίσθη καὶ ἔγινε ρῆγμα μεγάλο καὶ ἀνεπανώρθοτον εἰς τὸ σπίτι ἐκεῖνο. (Ὁ πιστὸς ἀντιμετωπίζει μὲ σταθερότητα τοὺς πειρασμοὺς καὶ μένει ἀκλόνητος. Ὁ ὀλιγόπιστος παρασύρεται.