Κατὰ Μᾶρκον
Η παραβολή των κακών γεωργών1-12
Παράλληλα: Ματ ΚΑ 33-46, Λουκ Κ 9-19
1Καὶ ἤρξατο αὐτοῖς ἐν παραβολαῖς λέγειν· Ἀμπελῶνα ἐφύτευσεν ἄνθρωπος, καὶ περιέθηκε φραγμὸν καὶ ὤρυξεν ὑπολήνιον καὶ ᾠκοδόμησε πύργον, καὶ ἐξέδετο αὐτὸν γεωργοῖς καὶ ἀπεδήμησε.
Ἤρχισε τότε νὰ ὁμιλῇ εἰς αὐτοὺς μὲ παραβολάς. <Ἔνας ἄνθρωπος ἐφύτεψε ἀμπέλι καὶ ὕψωσε ὁλόγυρα φράκτην καὶ ἔσκαψε πατητήρι καὶ στέρνα διὰ τὸν μοῦστον, ἔκτισε πύργον διὰ νὰ μένουν οἱ φύλακες καὶ οἱ ἐργάται, καὶ ἔτοιμο πλέον τὸ ἀμπέλι τὸ παρέδωσε εἰς τοὺς γεωργούς, νὰ τὸ καλλιεργοῦν, νὰ ἀποδίδουν δὲ καὶ εἰς αὐτὸν τὴν ἀναλογίαν τῶν καρπῶν καὶ ἐταξίδευσεν εἰς ἄλλην χώραν.
2καὶ ἀπέστειλε πρὸς τοὺς γεωργοὺς τῷ καιρῷ δοῦλον, ἵνα παρὰ τῶν γεωργῶν λάβῃ ἀπὸ τοῦ καρποῦ τοῦ ἀμπελῶνος.
Καὶ κατὰ τὴν κατάλληλον ἐποχὴν ἔστειλεν εἰς τοὺς γεωργοὺς ἕνα δοῦλον, διὰ νὰ παραλάβῃ ἀπὸ αὐτοὺς ἕνα μέρος ἀπὸ τὸν καρπὸν τοῦ ἀμπελιοῦ.
3καὶ λαβόντες αὐτὸν ἔδειραν καὶ ἀπέστειλαν κενόν.
Ἐκεῖνοι ὅμως, ἀφοῦ ἐπιασαν τὸν δοῦλον, τὸν ἔδειραν καὶ τὸν ἔδιωξαν μὲ ἀδειανὰ τὰ χέρια.
4καὶ πάλιν ἀπέστειλε πρὸς αὐτοὺς ἄλλον δοῦλον· κἀκεῖνον λιθοβολήσαντες ἐκεφαλαίωσαν καὶ ἀπέστειλαν ἠτιμωμένον.
Καὶ πάλιν ὁ οἰκοδεσπότης ἔστειλε εἰς αὐτοὺς ἄλλον δοῦλον· καὶ ἐκεῖνον, ἀφοῦ τὸν ἐλιθοβόλησαν, τὸν ἐπλήγωσαν εἰς τὸ κεφάλι καὶ τὸν ἐδίωξαν ντροπιασμένον.
5καὶ πάλιν ἄλλον ἀπέστειλε· κἀκεῖνον ἀπέκτειναν, καὶ πολλοὺς μὲν ἄλλους, οὓς μὲν δέροντες, οὓς δὲ ἀποκτέννοντες.
Καὶ πάλιν ἔστειλε ἄλλον καὶ ἐκεῖνον τὸν ἐφόνευσαν καὶ πολλοὺς ἄλλους ἐκακοποίησαν, ἄλλους μὲν τοὺς ἔδερναν, ἄλλους δὲ τοὺς ἐφόνευαν.
6ἔτι οὖν ἕνα υἱὸν ἔχων, ἀγαπητόν αὐτοῦ, ἀπέστειλε καὶ αὐτὸν ἔσχατον πρὸς αὐτοὺς λέγων ὅτι ἐντραπήσονται τὸν υἱόν μου.
Ἀκόμη, λοιπόν, ἕνα μονογενῆ καὶ ἀγαπητὸν Υἱόν, ποὺ εἶχε, τὸν ἔστειλε τελευταῖον πρὸς αὐτοὺς λέγων: Ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι θὰ ἐντραποῦν ἐπὶ τέλους τὸν υἱόν μου.
7ἐκεῖνοι δὲ οἱ γεωργοὶ, θεασάμενοι αὐτόν ἐρχόμενον, πρὸς ἑαυτοὺς εἶπον ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ κληρονόμος· δεῦτε ἀποκτείνωμεν αὐτόν, καὶ ἡμῶν ἔσται ἡ κληρονομία.
Ἐκεῖνοι ὅμως οἱ γεωργοί, ὅταν εἶδαν αὐτὸν νὰ ἔρχεται, εἶπαν μεταξὺ τοὺς· ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ κληρονόμος· ἐλᾶτε νὰ τὸν φονεύσωμεν καὶ θὰ μείνῃ ἔτσι ἰδικὴ μας πλέον ἡ κληρονομία.
8καὶ λαβόντες ἀπέκτειναν αὐτόν καὶ ἐξέβαλον αὐτὸν ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος.
Καὶ ἀφοῦ τὸν ἐπιασαν, τὸν ἐφόνευσαν καὶ τὸν ἔβγαλαν ἔξω ἀπὸ τὸ ἀμπέλι.
9τί οὖν ποιήσει ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος; ἐλεύσεται καὶ ἀπολέσει τοὺς γεωργοὺς τούτους, καὶ δώσει τὸν ἀμπελῶνα ἄλλοις.
Τί θὰ κάμῃ λοιπὸν ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος; Θα ἔλθῃ καὶ θὰ ἐξολοθρεύση τοὺς γεωργοὺς αὐτοὺς καὶ θὰ δώσῃ εἰς ἄλλους τὸ ἀμπέλι, (Ἔτσι θὰ τιμωρήσῃ ὁ Θεὸς τοὺς πνευματικοὺς ἠγέτας τοῦ Ἰσραήλ, εἰς τοὺς ὁποίους ὡς καρποφόρον ἄμπελον ἐνεπιστεύθη τὸν λαὸν του, καὶ τὸν ὁποῖον αὐτοὶ κατὰ πολλοὺς τρόπους ἤθελαν νὰ ἐκμεταλλεύωνται διὰ τὴν ἰδικὴν των ὠφέλειαν. Διὰ νὰ μένουν δὲ ἀνενόχλητοι εἰς τὴν ἀνίερον ἐκμετάλλευσίν των ἔδιωχναν καὶ ἔδερναν καὶ ἐφόνευαν τοὺς προφήτας, τοὺς ὁποίους κατὰ καιροὺς ἔστελνεν εἰς αὐτοὺς ὁ Θεός, διὰ νὰ τοὺς ὑπενθυμίσῃ τὸ καθῆκον των. Καὶ θὰ ἐμπιστευθῇ ὁ Θεὸς τὸν νέον λαὸν τῆς Χάριτος εἰς ἄλλους πνευματικοὺς ἠγέτας).
10οὐδὲ τὴν γραφὴν ταύτην ἀνέγνωτε, λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες, οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας·
Καὶ ἐπρόσθεσε ὁ Κύριος· <δὲν ἐδιαβάσατε οὔτε αὐτὸ τὸ χωρίον τῆς Γραφῆς ποὺ λέγει: Λίθον τὸν ὁποῖον ἀπέρριψαν ὡς ἀκατάλληλον οἱ κτῖσται, αὐτὸς ἔγινε ὁ κυριώτερος ἀκρογωνιαῖος λίθος, δι᾿ ὅλην τὴν οἰκοδομήν.
11παρὰ Κυρίου ἐγένετο αὕτη, καὶ ἔστι θαυμαστὴ ἐν ὀφθαλμοῖς ἡμῶν;
Ἀπὸ τὸν Κύριον ἔγινεν ἡ τοποθέτησις αὐτὴ τοῦ λίθου καὶ εἶναι ἀξιοθαύμαστος εἰς τὰ μάτια ἡμῶν τῶν πιστῶν;>
12Καὶ ἐζήτουν αὐτὸν κρατῆσαι, καὶ ἐφοβήθησαν τὸν ὄχλον· ἔγνωσαν γὰρ ὅτι πρὸς αὐτοὺς τὴν παραβολὴν εἶπε. καὶ ἀφέντες αὐτὸν ἀπῆλθον.
Καὶ ἐζητοῦσαν οἱ ἀρχιερεῖς νὰ τὸν συλλάβουν, ἀλλὰ ἐφοβήθησαν τὸν λαόν· ἤθελαν δὲ νὰ τὸν συλλάβουν, διότι ἐκατάλαβαν καλά, ὅτι δι᾿ αὐτοῦς εἶπε τὴν παραβολήν. Καὶ ἀφοῦ τὸν ἀφῆκαν, ἔφυγαν.
Ο φόρος στο Ρωμαίο αυτοκράτορα13-17
Παράλληλα: Ματ ΚΒ 15-22, Λουκ Κ 20-26
13Καὶ ἀποστέλλουσι πρὸς αὐτόν τινας τῶν Φαρισαίων καὶ τῶν Ἡρῳδιανῶν ἵνα αὐτὸν ἀγρεύσωσι λόγῳ.
Καὶ στέλνουν πρὸς αὐτὸν μερικοὺς ἀπὸ τοὺς Φαρισαίους καὶ μερικοὺς ἀπὸ τοὺς Ἡρῳδιανούς, τοὺς ὀπαδοὺς δηλαδὴ τοῦ Ἡρῴδου καὶ φίλους τῶν Ρωμαίων, διὰ νὰ τὸν πιάσουν μὲ τὰ λόγια των κατὰ δόλιον τρόπον, ὅπως πιάνεται τὸ ψάρι μὲ τὸ δόλωμα.
14οἱ δὲ ἐλθόντες λέγουσιν αὐτῷ· Διδάσκαλε, οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς εἶ καὶ οὐ μέλει σοι περὶ οὐδενός· οὐ γὰρ βλέπεις εἰς πρόσωπον ἀνθρώπων, ἀλλ᾿ ἐπ᾿ ἀληθείας τὴν ὁδὸν τοῦ Θεοῦ διδάσκεις. εἶπον οὖν ἡμῖν· ἔξεστι δοῦναι κῆνσον Καίσαρι ἢ οὔ; δῶμεν ἢ μὴ δῶμεν;
Ἐκεῖνοι ἀφοῦ ἦλθαν, τοῦ εἶπαν· <διδάσκαλε, γνωρίζομεν καλά, ὅτι εἷσαι εἰλικρινὴς καὶ φιλαλήθης καὶ δὲν σὲ μέλει διὰ κανένα. Διότι δὲν ἀποβλέπεις οὔτε ἐπηρεάζεσαι ἀπὸ πρόσωπα ἀνθρώπων, ἀλλὰ διδάσκεις πάντοτε μὲ κάθε ἀλήθειαν τὸν δρόμον τοῦ Θεοῦ· εἰπέ μας λοιπόν· ἐπιτρέπεται νὰ πληρώνωμεν φόρον εἰς τὸν Καίσαρα, ναὶ ἢ ὄχι; Νὰ δώσωμεν ἢ νὰ μὴ δώσωμεν αὐτὸν τὸν φόρον;
15ὁ δὲ εἰδὼς αὐτῶν τὴν ὑπόκρισιν εἶπεν αὐτοῖς· Τί με πειράζετε; φέρετέ μοι δηνάριον ἵνα ἴδω.
Ὁ Ἰησοῦς ὅμως, κατανοήσας τὴν δολιότητα καὶ ὑποκρισίαν των, τοὺς εἶπε· <τί μὲ πειράζετε; Φέρτε μου νὰ ἰδῶ τὸ δηνάριον, μὲ τὸ ὁποῖον πληρώνετε τὸν φόρον>.
16οἱ δὲ ἤνεγκαν. καὶ λέγει αὐτοῖς· Τίνος ἡ εἰκὼν αὕτη καὶ ἡ ἐπιγραφή; οἱ δὲ εἶπον· Καίσαρος.
Αὐτοὶ δὲ τοῦ ἔφεραν καὶ τοὺς λέγει· <τίνος εἶναι ἡ εἰκὼν καὶ ἡ ἐπιγραφή, ποὺ ὑπάρχει εἰς τὸ νόμισμα;> Ἐκεῖνοι δὲ εἶπον· <τοῦ Καίσαρος>.
17καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Ἀπόδοτε τὰ Καίσαρος Καίσαρι καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ τῷ Θεῷ. καὶ ἐξεθαύμασαν ἐπ᾿ αὐτῷ.
Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς τοὺς εἶπε· <δῶστε πίσῳ εἰς τὸν Καίσαρα, ὅσα ἀνήκουν εἰς τὸν Καίσαρα καὶ εἰς τὸν Θεὸν δῶστε, ὅσα ἀνήκουν εἰς τὸν Θεόν. (Εἰς τοὺς ἄρχοντας ἀποδῶστε φόρους, σεβασμὸν καὶ ὑπακοήν, ἐφ᾿ ὅσον αὐτὰ δὲν εἶναι ἀντίθετα πρὸς τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Εἰς τὸν Θεὸν δὲ τὸν νοῦν καὶ τὴν καρδίαν σας, ὁλόκληρον τὸν εὐατὸν σας)>. Καὶ ἐθαύμασαν αὐτὸν διὰ τὴν ἀπάντησιν, ποὺ τοὺς ἔδωκεν.
Το ερώτημα για την ανάσταση18-27
Παράλληλα: Ματ ΚΒ 23-33, Λουκ Κ 27-40
18Καὶ ἔρχονται Σαδδουκαῖοι πρὸς αὐτόν, οἵτινες λέγουσιν ἀνάστασιν μὴ εἶναι, καὶ ἐπηρώτων αὐτὸν λέγοντες·
Ἦλθαν κατόπιν εἰς αὐτὸν οἱ Σαδδουκαῖοι, οἱ ὁποῖοι ἔλεγον ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάστασις νεκρῶν, καὶ τὸν ἠρωτησαν·
19Διδάσκαλε, Μωϋσῆς ἔγραψεν ἡμῖν ὅτι ἐάν τινος ἀδελφὸς ἀποθάνῃ καὶ καταλίπῃ γυναῖκα, καὶ τέκνα μὴ ἀφῇ, ἵνα λάβῃ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ ἐξαναστήσῃ σπέρμα τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ.
<διδάσκαλε, ὁ Μωϋσῆς εἰς τὸν νόμον, ποὺ μᾶς ἔδωσε, ἔγραψε ὅτι ἐὰν ὁ ἀδελφὸς κάποιου πεθάνῃ καὶ ἐγκαταλείψῃ χήραν τὴν γυναῖκα καὶ δὲν ἀφήσῃ τέκνα, πρέπει νὰ πάρῃ ὁ ἀδελφὸς του τὴν χήραν ἐκείνου καὶ νὰ γεννήσῃ ἀπόγονον εἰς τὸν ἀποθανόντα ἀδελφόν.
20ἑπτὰ οὖν ἀδελφοὶ ἦσαν. καὶ ὁ πρῶτος ἔλαβε γυναῖκα, καὶ ἀποθνῄσκων οὐκ ἀφῆκε σπέρμα.
Ἦσαν, λοιπόν, ἑπτὰ ἀδελφοί· καὶ ὁ πρῶτος ἐπῇρε σύζυγον καὶ ὅταν ἀπέθανε, δὲν ἀφῆκεν ἀπόγονον.
21καὶ ὁ δεύτερος ἔλαβεν αὐτήν, καὶ ἀπέθανε καὶ οὐδὲ αὐτὸς οὐκ ἀφῆκε σπέρμα. καὶ ὁ τρίτος ὡσαύτως.
Καὶ ὁ δεύτερος ἀδελφὸς ἔλαβεν αὐτὴν καὶ ἀπέθανε, καὶ οὐδὲ αὐτὸς ἀφῆκεν ἀπόγονον. Καὶ ὁ τρίτος ἐπίσης.
22καὶ ἔλαβον αὐτήν οἱ ἑπτὰ, καὶ οὐκ ἀφῆκαν σπέρμα. ἐσχάτη πάντων ἀπέθανε καὶ ἡ γυνὴ.
Καὶ ἐπῆραν αὐτὴν ὡς σύζυγον καὶ οἱ ἑπτά, χωρὶς νὰ ἀφήσουν ἀπόγονον. Τελευταία δὲ ἀπὸ ὅλους ἀπέθανε καὶ ἡ γυναῖκα.
23ἐν τῇ οὖν ἀναστάσει, ὅταν ἀναστῶσι, τίνος αὐτῶν ἔσται γυνή; οἱ γὰρ ἑπτὰ ἔσχον αὐτὴν γυναῖκα.
Λοιπὸν κατὰ τὴν ἀνάστασιν, ὅταν ὅλοι αὐτοὶ ἀναστηθοῦν, εἰς ποῖον ἀπὸ ὅλους θὰ ἀνῆκῃ ἡ γυναῖκα; Διότι καὶ οἱ ἑπτὰ τὴν ἔλαβον ὡς σύζυγον>.
24καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Οὐ διὰ τοῦτο πλανᾶσθε, μὴ εἰδότες τὰς γραφὰς μηδὲ τὴν δύναμιν τοῦ Θεοῦ;
Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς τοὺς εἶπε· <δὲν σκέπτεσθε, πόσον πλανᾶσθε δι᾿ αὐτό; Καὶ τοῦτο, διότι δὲν γνωρίζετε οὔτε τὴν διδασκαλίαν τῶν Γραφῶν οὔτε τὴν δύναμιν τοῦ Θεοῦ.
25ὅταν γὰρ ἐκ νεκρῶν ἀναστῶσιν, οὔτε γαμοῦσιν οὔτε γαμίζονται, ἀλλ᾿ εἰσὶν ὡς ἄγγελοι οἱ ἐν τοῖς οὐρανοῖς.
Διότι, ὅταν ἀναστηθοῦν οἱ ἄνθρωποι ἐκ νεκρῶν οὔτε νυμφεύονται οἱ ἄνδρες οὔτε ὑπανδρεύονται αἱ γυναῖκες, ἀλλὰ ζοῦν ὅπως οἱ ἄγγελοι τοῦ οὐρανοῦ.
26περὶ δὲ τῶν νεκρῶν ὅτι ἐγείρονται, οὐκ ἀνέγνωτε ἐν τῇ βίβλῳ Μωϋσέως, ἐπὶ τοῦ βάτου πῶς εἶπεν αὐτῷ ὁ Θεὸς λέγων, ἐγὼ ὁ Θεὸς Ἀβραὰμ καὶ ὁ Θεὸς Ἰσαὰκ καὶ ὁ Θεὸς Ἰακώβ;
Ὡς πρὸς δὲ τοὺς νεκρούς, ὅτι δηλαδὴ θα ἀναστηθοῦν, δὲν ἐδιαβάσατε εἰς τὸ βιβλίον τοῦ Μωϋσέως, ἐκεῖ ὅπου γίνεται λόγος διὰ τὴν φλεγομένην βάτον, πῶς τοῦ εἶπεν ὁ Θεός; Ἐγὼ εἷμαι ὁ Θεὸς τοῦ Ἀβραὰμ καὶ ὁ Θεὸς τοῦ Ἰσαὰκ καὶ ὁ Θεὸς τοῦ Ἰακώβ;
27οὐκ ἔστιν ὁ Θεὸς νεκρῶν, ἀλλὰ ζώντων· ὑμεῖς οὖν πολὺ πλανᾶσθε.
Ὁ Θεὸς δὲν εἶναι Θεὸς νεκρῶν, ἀλλὰ Θεὸς ζωντανῶν καὶ ὡς ζωντανοὺς εἰς τὴν αἰωνιότητα ἀναφέρει ἐδῶ τοὺς τρεῖς πατριάρχας. Σεῖς λοιπόν, πολὺ πλανᾶσθε>.
Η σπουδαιότερη εντολή28-34
Παράλληλα: Ματ ΚΒ 34-40, Λουκ Ι 25-28
28Καὶ προσελθὼν εἷς τῶν γραμματέων, ἀκούσας αὐτῶν συζητούντων, ἰδὼν ὅτι καλῶς αὐτοῖς ἀπεκρίθη, ἐπηρώτησεν αὐτόν· Ποία ἐστὶ πρώτη πάντων ἐντολὴ;
Ἐπλησίασε τότε ἔνας ἀπὸ τοὺς γραμματεῖς, ὁ ὁποῖος ὅταν τοὺς ἤκουσε νὰ συζητοῦν καὶ εἶδεν ὅτι ὀρθῶς ἀπήντησεν εἰς αὐτοὺς ὁ Χριστός, τὸν ἐρώτησε μὲ εἰλικρινὲς ἐνδιαφέρον· <ποὶα εἶναι ἡ μεγαλυτέρα ἀπὸ ὅλας τὰς ἐντολάς;>
29ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀπεκρίθη αὐτῷ ὅτι Πρώτη πάντων ἐντολὴ· ἄκουε, Ἰσραήλ, Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν Κύριος εἷς ἐστι·
Ὁ δὲ Ἰησοῦς τοῦ ἀπήντησεν, ὅτι ἡ πρώτη ἀπὸ ὅλας τὰς ἐντολὰς εἶναι αὐτή:> ἄκουε λαὲ Ἰσραήλ, ὁ Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν ἔνας καὶ μόνος Κύριος εἶναι.
30καὶ ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος σου. αὕτη πρώτη ἐντολὴ·
Καὶ ὀφείλεις νὰ ἀγαπᾷς Κύριον τὸν Θεόν σου μὲ ὅλην σου τὴν καρδίαν καὶ μὲ ὅλην σου τὴν ψυχὴν καὶ μὲ ὅλην τὴν διάνοιάν σου καὶ μὲ ὅλην σου τὴν δύναμιν, μὲ ὁλόκληρον δηλαδὴ τὴν ὕπαρξίν σου. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη ἐντολή.
31καὶ δευτέρα ὁμοία, αὕτη· ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν. μείζων τούτων ἄλλη ἐντολὴ οὐκ ἔστι.
Καὶ δευτέρα ἐντολὴ ὁμοία πρὸς τὴν πρώτην εἶναι αὐτή: Ὀφείλεις νὰ ἀγαπᾷς τὸν πλησίον σου, ὅπως τὸν εὐατόν σου. Ἄλλη μεγαλυτέρα ἐντολὴ ἀπὸ τὰς δύο αὐτὰς δὲν ὑπάρχει>.
32καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ γραμματεύς· Καλῶς, διδάσκαλε, ἐπ᾿ ἀληθείας εἶπας ὅτι εἷς ἐστι καὶ οὐκ ἔστιν ἄλλος πλὴν αὐτοῦ·
Καὶ εἶπεν εἰς αὐτὸν ὁ γραμματεύς· <πολὺ καλά, διδάσκαλε, σύμφωνα πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἀπήντησες, ὅτι ἔνας εἶναι ὁ Κύριος καὶ Θεὸς καὶ ἐκτὸς ἀπὸ αὐτὸν δὲν ὑπάρχει ἄλλος.
33καὶ τὸ ἀγαπᾶν αὐτὸν ἐξ ὅλης τῆς καρδίας καὶ ἐξ ὅλης τῆς συνέσεως καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς καὶ ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος, καὶ τὸ ἀγαπᾶν τὸν πλησίον ὡς ἑαυτὸν πλεῖόν ἐστι πάντων τῶν ὁλοκαυτωμάτων καὶ θυσιῶν.
Καὶ τὸ νὰ ἀγαπᾷ κανεὶς αὐτὸν μὲ ὅλην του τὴν καρδιὰ καὶ μὲ ὅλην του τὴν διάνοιαν καὶ μὲ ὅλην του τὴν ψυχὴν καὶ μὲ ὅλην τὴν δύναμιν τῆς θελήσεώς του καὶ τὸ νὰ ἀγαπᾷ τὸν πλησίον του σὰν τὸν εὐατὸν του, εἶναι πολὺ ἀνώτερον ἀπὸ ὅλα τὰ σφάγια, ποὺ καίονται ὁλόκληρα ὡς θυσία ἐπάνω εἰς τὸ θυσιαστήριον καὶ ἀπὸ ὅλας τὰς ἄλλας θυσίας>.
34καὶ ὁ Ἰησοῦς ἰδὼν ὅτι νουνεχῶς ἀπεκρίθη, εἶπεν αὐτῷ· Οὐ μακρὰν εἶ ἀπὸ τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ. καὶ οὐδεὶς οὐκέτι ἐτόλμα αὐτὸν ἐπερωτῆσαι.
Ὅταν εἶδε ὁ Ἰησοῦς, ὅτι τόσον συνετὰ καὶ ἔξυπνα ἀπήντησε, τοῦ εἶπεν· <δὲν εἷσαι μακρυὰ ἀπὸ τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, ὅπως εἶναι οἱ ἄλλοι γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι>. Καὶ κανεὶς πλέον δὲν ἐτολμοῦσε νὰ τὸν ἐρωτήσῃ.
Ο Μεσσίας και ο Δαυίδ35-37
Παράλληλα: Ματ ΚΒ 41-46, Λουκ Κ 41-44
35Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς ἔλεγε διδάσκων ἐν τῷ ἱερῷ· Πῶς λέγουσιν οἱ γραμματεῖς ὅτι ὁ Χριστὸς υἱὸς Δαυῒδ ἐστι;
Ἔλαβε τότε τὸν λόγον ὁ Ἰησοῦς καὶ ἐδίδασκε εἰς τὰς αὐλὰς τοῦ ναοῦ· <πῶς ἰσχυρίζονται οἱ γραμματεῖς ὅτι ὁ Χριστὸς εἶναι ἁπλοῦς ἀπόγονος τοῦ Δαυΐδ;
36αὐτὸς γὰρ Δαυῒδ εἶπεν ἐν Πνεύματι ἁγίῳ· λέγει ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου, κάθου ἐκ δεξιῶν μου ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου.
Διότι ὁ ἴδιος ὁ Δαυΐδ, ἐμπνεόμενος ἀπὸ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα, διεκήρυξε: Εἶπεν ὁ Κύριος εἰς τὸν Κύριόν μου, κάθισε ἐκ δεξιῶν μου ἔνδοξος ὅπως ἐγώ, ἕως ὅτου συντρίψω τοὺς ἐχθρούς σου καὶ τοὺς θέσω ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου.
37αὐτὸς οὖν Δαυῒδ λέγει αὐτὸν Κύριον· καὶ πόθεν υἱός αὐτοῦ ἐστι; καὶ ὁ πολὺς ὄχλος ἤκουεν αὐτοῦ ἡδέως.
Ὁ ἴδιος, λοιπόν, ὁ Δαυῒδ ὀνομάζει τὸν Μεσσίαν Κύριον· καὶ πῶς λοιπὸν εἶναι δυνατὸν ὁ Μεσσίας νὰ εἶναι μόνον ἁπλοὺς ἀπόγονός του;> Καὶ ὁ πολὺς λαὸς ἤκουεν τὸν Ἰησοῦν μὲ μεγάλην εὐχαρίστησιν.
Η υποκρισία των γραμματέων38-40
Παράλληλα: Ματ ΚΓ 1-36, Λουκ Κ 45-47
38Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς ἐν τῇ διδαχῇ αὐτοῦ· Βλέπετε ἀπὸ τῶν γραμματέων τῶν θελόντων ἐν στολαῖς περιπατεῖν καὶ ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς
Καὶ τοὺς ἔλεγε εἰς τὴν διδασκαλίαν του· <προσέχετε ἀπὸ τοὺς γραμματεῖς, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἐμφανίζωνται καὶ νὰ περιπατοῦν μὲ ἐπισήμους καὶ εἰδικὰς δι᾿ αὐτοὺς στολὰς καὶ ἐπιδιώκουν τοὺς τιμητικοὺς χαιρετισμοὺς εἰς τὰς ἀγορὰς
39καὶ πρωτοκαθεδρίας ἐν ταῖς συναγωγαῖς καὶ πρωτοκλισίας ἐν τοῖς δείπνοις.
καὶ τὰ πρῶτα καθίσματα εἰς τὰς συναγωγὰς καὶ τὰς πρώτας θέσεις εἰς τὰ δεῖπνα.
40οἱ κατεσθίοντες τὰς οἰκίας τῶν χηρῶν καὶ προφάσει μακρὰ προσευχόμενοι! οὗτοι λήψονται περισσότερον κρῖμα.
Αὐτοὶ εἶναι, ποὺ καταπατοῦν τὸ δίκαιον καὶ κατατρώγουν τὰ σπίτια καὶ τὴν περιουσίαν τῶν χήρων καὶ κατόπιν μὲ ὑποκρισίαν πολλὴν καὶ μὲ τὸ πρόσχημα τῆς εὐσεβοίας κάνουν μακρὰς προσευχάς, διὰ νὰ ἐξαπατοῦν τοὺς ἄλλους. Αὐτοὶ θὰ λάβουν μεγαλυτέραν καταδίκην, ἀπὸ ὁποιονδήποτε ἄλλον ἅρπαγα καὶ κλέπτην>. (Καὶ τοῦτο, διότι αὐτοὶ ἐν ἐπιγνώσει ἁμαρτάνουν, καί, τὸ ἀκόμη χειρότερον, καπηλεύονται τὴν εὐσέβειαν).
Η προσφορά της χήρας41-44
Παράλληλα: Λουκ ΚΑ 1-4
41Καὶ καθίσας ὁ Ἰησοῦς κατέναντι τοῦ γαζοφυλακίου ἐθεώρει πῶς ὁ ὄχλος βάλλει χαλκὸν εἰς τὸ γαζοφυλάκιον.
Καὶ τότε ἐκάθισεν ὁ Ἰησοῦς ἀπέναντι ἀπὸ τὰ κουτιὰ τῶν ἐλεημοσυνῶν καὶ ἔβλεπε πῶς ὁ λαὸς ἔρριπτε χάλκινα νομίσματα εἰς αὐτό>.
42καὶ πολλοὶ πλούσιοι ἔβαλλον πολλά· καὶ ἐλθοῦσα μία χήρα πτωχὴ ἔβαλε λεπτὰ δύο, ὅ ἐστι κοδράντης.
Καὶ πολλοὶ πλούσιοι ἔρριπταν πολλά: Ἦλθε ὅμως μία πτωχὴ χήρα καὶ ἔριξε δύο λεπτά, δηλαδὴ ἕνα κοδράντην.
43καὶ προσκαλεσάμενος τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ εἶπεν αὐτοῖς· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ἡ χήρα ἡ πτωχὴ αὕτη πλεῖον πάντων ἔβαλε τῶν βαλλόντων εἰς τὸ γαζοφυλάκιον·
Καὶ ἀφοῦ ἐπροσκάλεσε ὁ Κύριος τοὺς μαθητὰς του τοὺς εἶπε· <σᾶς διαβεβαιώνω, ὅτι αὐτὴ ἡ πτωχὴ χήρα ἔρριξε εἰς τὸ κουτὶ πολὺ περισσότερα ἀπὸ ὅλους τοὺς ἄλλους.
44πάντες γὰρ ἐκ τοῦ περισσεύοντος αὐτοῖς ἔβαλον· αὕτη δὲ ἐκ τῆς ὑστερήσεως αὐτῆς πάντα ὅσα εἶχεν ἔβαλεν, ὅλον τὸν βίον αὐτῆς.
Διότι ὅλοι οἱ ἄλλοι ἔρριψαν ἀπὸ τὸ περίσευμά των, αὐτὴ δὲ ἀπὸ τὴν πλήρη στέρησίν της· ὅλα ὅσα εἶχεν τὰ ἔρριψεν, ὅλο τὸ βιὸ της>.