Πρὸς Ἑβραίους

Η θυσία του Χριστού αποτελεί τη νέα διαθήκη του Θεού¹Εἶχε μὲν οὖν καὶ ἡ πρώτη σκηνὴ δικαιώματα λατρείας τό τε Ἅγιον κοσμικόν. ¹Λοιπὸν ἡ πρώτη διαθήκη, ποὺ ἐσυμβολίζετο ἀπὸ τὴν σκηνὴν τοῦ μαρτυρίου, εἶχε λατρευτικὰς διατάξεις, ὅπως ἐπίσης καὶ τὸ ἐπίγειον θυσιαστήριον. ²σκηνὴ γὰρ κατεσκευάσθη ἡ πρώτη, ἐν ᾗ ἥ τε λυχνία καὶ ἡ τράπεζα καὶ ἡ πρόθεσις τῶν ἄρτων, ἥτις λέγεται Ἅγια. ²Διότι εἶχε κατασκευασθῇ τὸ πρῶτον τμῆμα τῆς σκηνῆς, ὅπου ὑπῆρχε ἡ ἐπτάφωτος χρυσῆ λυχνία καὶ ἡ τράπεζα καὶ οἱ ἄρτοι, τοὺς ὁποίους ἀπέθεταν ἐπάνω εἰς αὐτὴν ὡς προσφορὰν πρὸς τὸν Θεόν. Καὶ αὐτὸ τὸ πρῶτον τμῆμα τῆς σκηνῆς, ποὺ ἐκλείετο πρὸς τὴν αὐλὴν μὲ τὸ πρῶτον παραπέτασμα, ἐλέγετο Ἅγια. ³μετὰ δὲ τὸ δεύτερον καταπέτασμα σκηνὴ ἡ λεγομένη Ἅγια Ἁγίων, ³Ἐν συνεχείᾳ δὲ πρὸς τὰ Ἅγια ὑπῆρχε δεύτερον ἐσωτερικὸν καταπέτασμα, ἔπειτα ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἧτο τὸ τμῆμα τῆς σκηνῆς, ποὺ ἐλέγετο Ἅγια Ἁγίων. ⁴χρυσοῦν ἔχουσα θυμιατήριον καὶ τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης περικεκαλυμμένην πάντοθεν χρυσίῳ, ἐν ᾗ στάμνος χρυσῆ ἔχουσα τὸ μάννα καὶ ἡ ῥάβδος Ἀαρὼν ἡ βλαστήσασα καὶ αἱ πλάκες τῆς διαθήκης, ⁴Αὐτὰ εἴχαν χρυσὸν θυμιατήριον καὶ τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης, ἡ ὁποία ἧτο ὁλόγυρα σκεπασμένη ἀπὸ παντοῦ μὲ χρυσόν. Μέσα εἰς αὐτὴν ὑπῆρχεν ἡ χρυσῆ στάμνα, ποὺ περιεῖχε τὸ μάννα, ἀπὸ ἐκεῖνο που ὁ Θεὸς ἔδιδεν εἰς τοὺς Ἑβραίους ἐν τῇ ἐρήμῳ, καὶ ἡ ράβδος τοῦ Ἀαρών, ποὺ διὰ θαύματος Θεοῦ εἶχε βλαστήσει, καὶ αἱ πλάκες τῆς Διαθήκης, ἐπάνω εἰς τὰς ὁποίας ἧτο χαραγμένος ὁ δεκάλογος. ⁵ὑπεράνω δὲ αὐτῆς Χερουβὶμ δόξης κατασκιάζοντα τὸ ἱλαστήριον· περὶ ὧν οὐκ ἔστι νῦν λέγειν κατὰ μέρος. ⁵Ἐπάνω δὲ ἀπὸ τὴν κιβωτὸν ὑπῆρχον δύο χρυσᾶ Χερουβίμ, συμβολίζοντα τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ, καὶ τὰ ὁποῖα ἔρριπταν τὴν σκιὰν τῶν πτερύγων των καὶ ἐκάλυπταν τὸ ἐπάνω μέρος τῆς κιβωτοῦ, ποὺ ἐλέγετο ἱλαστήριον. Δι᾿ αὐτὰ ὅμως τώρα δὲν εἶναι καιρὸς νὰ ὁμιλήσωμεν ἰδιαιτέρως. ⁶Τούτων δὲ οὕτω κατεσκευασμένων εἰς μὲν τὴν πρώτην σκηνὴν διὰ παντὸς εἰσίασιν οἱ ἱερεῖς τὰς λατρείας ἐπιτελοῦντες, ⁶Ἐνῷ, λοιπὸν αὐτὰ ἔτσι εἴχαν κατασκευασθῇ, εἰς μὲν τὸ πρῶτον μέρος τῆς σκηνῆς, δηλαδὴ εἰς τὰ Ἅγια, εἰσήρχοντο πάντοτε οἱ ἱερεῖς, διὰ νὰ τελοῦν τὰς διαφόρους λατρευτικὰς τελετάς. ⁷εἰς δὲ τὴν δευτέραν ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ μόνος ὁ ἀρχιερεύς, οὐ χωρὶς αἵματος, ὃ προσφέρει ὑπὲρ ἑαυτοῦ καὶ τῶν τοῦ λαοῦ ἀγνοημάτων, ⁷Εἰς δὲ τὸ δεύτερον τμῆμα τῆς σκηνῆς, εἰς τὰ Ἅγια τῶν Ἁγίων, εἰσήρχετο μία φορὰ τὸ ἔτος, κατὰ τὴν ἐπίσημον ἡμέραν τοῦ ἐξιλασμοῦ, μόνος ὁ ἀρχιερεὺς καὶ αὐτὸς ὄχι χωρὶς νὰ εἶναι ἐφωδιασμένος μὲ τὸ αἷμα τῆς θυσίας, τὸ ὁποῖον ἐπρόσφερε διὰ τὴν ἐξιλέωσιν τοῦ ἑαυτοῦ του καὶ τῶν ἁμαρτημάτων, τὰ ὁποῖα ἀπὸ ἄγνοιαν εἶχε διαπράξει ὁ λαός. ⁸τοῦτο δηλοῦντος τοῦ Πνεύματος τοῦ ἁγίου, μήπω πεφανερῶσθαι τὴν τῶν Ἁγίων ὁδὸν, ἔτι τῆς πρώτης σκηνῆς ἐχούσης στάσιν· ⁸Μὲ αὐτὴν δὲ τὴν ἀπαγόρευσιν ἐδήλωνε συμβολικὼς τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, ὅτι δὲν εἶχεν ἀκόμη φανερωθῇ καὶ ἧτο ἀπρόσιτος εἰς τοὺς ἀνθρώπους ὁ δρόμος, ποὺ ὠδηγοῦσεν εἰς τὰ ἀληθινὰ Ἅγια, δηλαδὴ εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, διότι ἧτο ἀκόμη στημένη καὶ εἶχε κῦρος ἡ παλαιὰ σκηνή. ⁹ἥτις παραβολὴ εἰς τὸν καιρὸν τὸν ἐνεστηκότα, καθ᾿ ὃν δῶρά τε καὶ θυσίαι προσφέρονται μὴ δυνάμεναι κατὰ συνείδησιν τελειῶσαι τὸν λατρεύοντα, ⁹Αὐτῇ δὲ ἧτο ἀλληγορία καὶ σύμβολον αὐτῶν, ποὺ πραγματοποιοῦνται εἰς τὸν παρόντα καιρόν, εἰς τὴν ἐποχὴν τῆς χάριτος· κατὰ τὴν ὁποίαν ἐποχὴν ἐξακολουθοῦν ἐν τούτοις νὰ προσφέρωνται ἀπὸ τοὺς Ἑβραίους δῶρα καὶ θυσίαι, ποὺ ὥριζεν ὁ παλαιὸς Νόμος, τὰ ὁποῖα ὅμως δὲν εἴχαν καὶ δὲν ἔχουν τὴν δύναμιν νὰ δώσουν τὴν ἠθικὴν τελείωσιν εἰς τὸν λατρεύοντα καὶ νὰ καθαρίσουν τὴν συνείδησιν ἀπὸ τὴν ἐνοχήν καὶ τὴν τύψιν τῆς ἁμαρτίας. ¹⁰μόνον ἐπὶ βρώμασι καὶ πόμασι καὶ διαφόροις βαπτισμοῖς καὶ δικαιώμασι σαρκὸς, μέχρι καιροῦ διορθώσεως ἐπικείμενα. ¹⁰Ὅλα τὰ τελούμενα εἰς τὴν σκηνὴν ἀναφέροντο κυρίως εἰς τὸ σῶμα καὶ ἀπέβλεπαν μόνον εἰς διακρίσεις ἐπιτρεπομένων καὶ μὴ ἐπιτρεπομένων φαγητῶν καὶ ποτῶν, εἰς διαφόρους πλύσεις καὶ καθαρμοὺς καὶ εἰς παραγγέλματα, ποὺ ἐκαθάριζαν τὸ σῶμα καὶ ἦσαν προσωρινὰ μέχρι τοῦ καιροῦ, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἐπραγματοποιεῖτο ἀπὸ τὸν Χριστὸν ἡ ριζικὴ διόρθωσις καὶ μεταβολή. ¹¹Χριστὸς δὲ παραγενόμενος ἀρχιερεὺς τῶν μελλόντων ἀγαθῶν διὰ τῆς μείζονος καὶ τελειοτέρας σκηνῆς, οὐ χειροποιήτου, τοῦτ᾿ ἔστιν οὐ ταύτης τῆς κτίσεως, ¹¹Καὶ πράγματι ὁ Χριστός, ὅταν ᾖλθεν ὡς Ἀρχιερεὺς τῶν ἀγαθῶν, τὰ ὁποῖα διὰ τὴν Π. Διαθήκην ἦσαν μέλλοντα, εἰσῆλθε διὰ τῆς μεγαλυτέρας καὶ τελειοτέρας σκηνῆς, ποὺ δὲν εἶχε κατασκευασθῇ ἀπὸ ἀνθρώπινα χέρια, δηλαδὴ ὄχι διὰ μέσου τῶν ὑλικῶν κτισμάτων, ἀλλὰ μὲ τὸ ἅγιον καὶ τίμιον σῶμα διὰ τῆς ἀειπαρθένου Μαρίας. (Αὐτὸ τὸ σῶμα ἧτο ἡ μεγαλυτέρα καὶ τελειοτέρα σκηνὴ τοῦ Θεοῦ). ¹²οὐδὲ δι᾿ αἵματος τράγων καὶ μόσχων, διὰ δὲ τοῦ ἰδίου αἵματος εἰσῆλθεν ἐφάπαξ εἰς τὰ Ἅγια, αἰωνίαν λύτρωσιν εὑράμενος. ¹²Εἰσῆλθε δὲ ἅπαξ διὰ παντὸς εἰς τὰ ἐπουράνια Ἅγια προσφέρων θυσίαν ὄχι αἷμα τράγων καὶ μόσχων, ἀλλὰ τὸ ἰδικὸν του αἷμα, καὶ ἐπέτυχε ἔτσι δι᾿ ἡμᾶς τοὺς ἁμαρτωλοὺς τὴν αἰωνίαν ἀπολύτρωσιν καὶ σωτηρίαν. 13,14 Διότι ἐὰν τὸ αἷμα τῶν ταύρων καὶ τῶν τράγων καὶ ἡ ἀνακατωμένη μὲ νερὸ στάκτη τῆς δαμάλεως, ποὺ ἐκαίετο ὁλόκληρος εἰς τὸ θυσιαστήριον, ραντίζουσα τοὺς μολυσμένους, τοὺς δίδῃ καθαρισμὸν καὶ κάποιον ἁγιασμὸν ὡς πρὸς τὴν καθαριότητα τοῦ Χριστοῦ, ὁ ὁποῖος μὲ τὸ ἠνωμένον μαζῆ του αἰώνιον Ἅγιον Πνεῦμα προσέφερε θυσίαν τὸν ἑαυτὸν του, τὸν τελείως καθαρὸν καὶ ἀμόλυντον καὶ ἀπὸ τὴν παραμικροτέραν ἀκόμη ἁμαρτίαν, θὰ καθαρίσῃ τὴν συνείδησίν σας ἀπὸ τὰ ἔργα τῆς ἁμαρτίας, ποὺ ὁδηγοὺν εἰς τὸν αἰώνιον θάνατον καὶ θὰ σᾶς δώσῃ τὴν παρρησίαν καὶ τὴν δύναμιν νὰ λατρεύετε ὀρθῶς τὸν ζῶντα Θεόν; ¹³Εἰ γὰρ τὸ αἷμα ταύρων καὶ τράγων καὶ σποδὸς δαμάλεως ῥαντίζουσα τοὺς κεκοινωμένους ἁγιάζει πρὸς τὴν τῆς σαρκὸς καθαρότητα, ^{13 14}πόσῳ μᾶλλον τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ, ὃς διὰ Πνεύματος αἰωνίου ἑαυτὸν προσήνεγκεν ἄμωμον τῷ Θεῷ, καθαριεῖ τὴν συνείδησιν ὑμῶν ἀπὸ νεκρῶν ἔργων εἰς τὸ λατρεύειν Θεῷ ζῶντι; ^{14 15}Καὶ διὰ τοῦτο διαθήκης καινῆς μεσίτης ἐστίν, ὅπως θανάτου γενομένου εἰς ἀπολύτρωσιν τῶν ἐπὶ τῇ πρώτῃ διαθήκῃ παραβάσεων, τὴν ἐπαγγελίαν λάβωσιν οἱ κεκλημένοι τῆς αἰωνίου κληρονομίας. ¹⁵Καὶ διὰ τοῦτο ἀκριβῶς ὁ Χριστὸς ἔγινε μεσίτης μεταξὺ Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων, διὰ νὰ συσταθῇ ἡ νέα διαθήκη. Ἔτσι δὲ ἀφοῦ θὰ ἐπραγματοποιεῖτο ὁ σταυρικὸς θάνατος τοῦ μεσίτου Χριστοῦ διὰ τὴν ἀπολύτρωσιν καὶ συγχώρησιν τῶν παραβάσεων, ποὺ ἔγιναν κατὰ τὴν πρώτην διαθήκην, νὰ λάβουν οἱ προσκεκλημένοι ἀπὸ τὸν Θεὸν πιστοὶ τὴν αἰωνίαν κληρονομίαν. ¹⁶ὅπου γὰρ διαθήκη, θάνατον ἀνάγκη φέρεσθαι τοῦ διαθεμένου· ¹⁶Διότι ὅπου ὑπάρχει διαθήκη, διὰ νὰ τεθῇ αὐτῇ εἰς ἰσχὺν καὶ πρᾶξιν, πρέπει προηγουμένως νὰ ἀναγγελθῇ καὶ βεβαιωθῇ ὁ θάνατος τοῦ διαθέτου. ¹⁷διαθήκη γὰρ ἐπὶ νεκροῖς βεβαία, ἐπεὶ μήποτε ἰσχύει ὅτε ζῇ ὁ διαθέμενος. ¹⁷Ἐπειδή, ὡς γνωστόν, ἡ διαθήκη εἶναι ἔγκυρος καὶ ὑποχρεωτικῶς ἐκτελεστὴ ἐπὶ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν πλέον ἀποθάνει. Διότι ἐφ᾿ ὅσον χρόνον ζῇ ὁ διαθέτης, οὐδέποτε ἰσχύει ἡ διαθήκη. ¹⁸Ὅθεν οὐδ᾿ ἡ πρώτη χωρὶς αἵματος ἐγκεκαίνισται· ¹⁸Ἐκ τούτου δὲ ἐξηγεῖται τὸ γεγονός, ὅτι καὶ ἡ πρώτη διαθήκη, ποὺ συνῆψεν ὁ Θεὸς μὲ τοὺς Ἑβραίους, ἐγκαινιάσθηκε καὶ ἀπέκτησε κῦρος, ἀφοῦ εἶχε χυθῇ αἷμα. ¹⁹λαληθείσης γὰρ πάσης ἐντολῆς κατὰ τὸν νόμον ὑπὸ Μωϋσέως παντὶ τῷ λαῷ, λαβὼν τὸ αἷμα τῶν μόσχων καὶ τράγων μετὰ ὕδατος καὶ ἐρίου κοκκίνου καὶ ὑσσώπου, αὐτό τε τὸ βιβλίον καὶ πάντα τὸν λαὸν ἐράντισε ¹⁹Διότι, ὅταν ἐδόθη διὰ μέσου τοῦ Μωϋσέως καὶ ἀνεπτύχθη εἰς ὅλον τὸν λαὸν κάθε ἐντολὴ τοῦ Νόμου, τότε ἀφοῦ ἐπῇρε ὁ Μωϋσῆς τὸ αἷμα τῶν θυσιασθέντων μόσχων καὶ τράγων ἀνακατεμένο μαζῆ μὲ τὸ νερό, καὶ μὲ μαλλὶ κόκκινο καὶ μὲ κλωναράκια ὑσσώπου ἐρράντισε καὶ αὐτὸ τὸ βιβλίον τοῦ Νόμου καὶ ὅλον τὸν λαὸν ²⁰λέγων· τοῦτο τὸ αἷμα τῆς διαθήκης ἧς ἐνετείλατο πρὸς ὑμᾶς ὁ Θεός· ²⁰λέγων· ὅτι <αὐτὸ τὸ αἷμα εἶναι διὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς διαθήκης, τὴν ὁποίαν διέταξε καὶ συνῆψε πρὸς σ·ας ὁ Θεός>. ²¹καὶ τὴν σκηνὴν δὲ καὶ πάντα τὰ σκεύη τῆς λειτουργίας τῷ αἵματι ὁμοίως ἐράντισε. ²¹Καὶ ἐρράντισεν ἐπίσης μὲ τὸ αἷμα ὁ Μωϋσῆς τὴν σκηνὴν τοῦ μαρτυρίου, τὸν φορητὸν δηλαδὴ ναόν, καὶ ὅλα τὰ σκεύη τὰ προωρισμένα διὰ τὴν λατρευτικὴν ὑπηρεσίαν. ²²καὶ σχεδὸν ἐν αἵματι πάντα καθαρίζεται κατὰ τὸν νόμον, καὶ χωρὶς αἱματεκχυσίας οὐ γίνεται ἄφεσις. ²²Καὶ σχεδὸν ὅλα ὅσα ἔχουν ἀνάγκην καθαρισμοῦ, πρόσωπα καὶ πράγματα, καθαρίζονται, σύμφωνα μὲ τὰς διατάξεις τοῦ Νόμου, μὲ αἷμα. Καὶ χωρὶς νὰ γίνῃ διὰ θυσίας χύσιμο αἵματος, δὲν δέδεται ἄφεσις. Η θυσία του Χριστού είναι ανώτερη και μοναδική²³Ἀνάγκη οὖν τὰ μὲν ὑποδείγματα τῶν ἐν τοῖς οὐρανοῖς τούτοις καθαρίζεσθαι, αὐτὰ δὲ τὰ ἐπουράνια κρείττοσι θυσίαις παρὰ ταύτας. ²³Ἔτσι, λοιπόν, εἶναι ἀνάγκη ὅλα αὐτὰ τῆς Π. Διαθήκης, ποὺ ἦσαν τύπος καὶ σύμβολα ἐκείνων ποὺ ὑπάρχουν εἰς τοὺς οὐρανούς, νὰ καθαρίζωνται μὲ αὐτὰς τὰς θυσίας τῶν ζῴων. Ὅσον ὅμως ἀφορᾷ τὰ ἐπουράνια, ἔπρεπε νὰ ἐπιτευχθοῦν καὶ νὰ γίνουν κτῆμα τῶν ἀνθρώπων μὲ θυσίας ἀσυγκρίτως ἀνωτέρας ἀπὸ τὰς θυσίας τῆς Π. Διαθήκης. ²⁴οὐ γὰρ εἰς χειροποίητα Ἅγια εἰσῆλθεν ὁ Χριστός, ἀντίτυπα τῶν ἀληθινῶν, ἀλλ᾿ εἰς αὐτὸν τὸν οὐρανόν, νῦν ἐμφανισθῆναι τῷ προσώπῳ τοῦ Θεοῦ ὑπὲρ ἡμῶν· ²⁴Διότι ὁ Χριστὸς δὲν εἰσῆλθεν εἰς Ἅγια κατασκευασμένα ἀπὸ χέρια ἀνθρώπων, ἀντίτυπα τῶν πραγματικῶν καὶ ἀληθινῶν Ἁγίων, ἀλλ᾿ εἰσῆλθεν εἰς αὐτὸν τοῦτον τὸν οὐρανόν, διὰ νὰ παρουσιασθῇ τώρα ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ πρεσβευτῆς καὶ μεσίτης ὑπὲρ ἡμῶν. ²⁵οὐδ᾿ ἵνα πολλάκις προσφέρῃ ἑαυτόν, ὥσπερ ὁ ἀρχιερεὺς εἰσέρχεται εἰς τὰ Ἅγια κατ’ ἐνιαυτὸν ἐν αἵματι ἀλλοτρίῳ· ²⁵Καὶ εἰσῆλθεν ὄχι διὰ νὰ προσφέρῃ τὸν ἑαυτὸν τοῦ πολλὲς φορὲς θυσίαν, ὅπως ὁ ἀρχιερεὺς τῶν Ἑβραίων εἰσέρχεται εἰς τὰ Ἅγια τοῦ ναοῦ κάθε χρόνο μὲ τὸ ξένον αἷμα τῶν ζῴων, ποὺ θυσιάζονται. ²⁶ἐπεὶ ἔδει αὐτὸν πολλάκις παθεῖν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου· νῦν δὲ ἅπαξ ἐπὶ συντελείᾳ τῶν αἰώνων εἰς ἀθέτησιν ἁμαρτίας διὰ τῆς θυσίας αὐτοῦ πεφανέρωται. ²⁶Διότι ἄλλως ἔπρεπε αὐτὸς νὰ πάθῃ, νὰ θυσιασθῇ δηλαδὴ ἐπάνω εἰς τὸν σταυρὸν πολλάκις ἀπὸ τότε ποὺ ἔλαβε σύστασιν ὁ κόσμος καὶ ὑπάρχει ἡ ἁμαρτία. Τώρα δέ, ὅταν συνεπληρώθησαν καὶ ἔληξαν οἱ χρόνοι τῆς Π. Διαθήκης, μιὰ φορὰ ἐνηνθρώπησε καὶ ἐφανερώθη ὁ Χριστός, διὰ νὰ καταργήσῃ μὲ τὴν θυσίαν του τὴν ἁμαρτίαν. ²⁷καὶ καθ᾿ ὅσον ἀπόκειται τοῖς ἀνθρώποις ἅπαξ ἀποθανεῖν, μετὰ δὲ τοῦτο κρίσις, ²⁷Καὶ καθ᾿ ὅσον μιὰ φορὰ ἐπιφυλάσσεται εἰς τοὺς ἀνθρώπους νὰ πεθάνουν, ἔπειτα δὲ ἀπακολουθεῖ κρίσιν καὶ ἀνταπόδοσις κατὰ τὰ ἔργα των, ²⁸οὕτω καὶ ὁ Χριστός, ἅπαξ προσενεχθεὶς εἰς τὸ πολλῶν ἀνενεγκεῖν ἁμαρτίας, ἐκ δευτέρου χωρὶς ἁμαρτίας ὀφθήσεται τοῖς αὐτὸν ἀπεκδεχομένοις εἰς σωτηρίαν. ²⁸ἔτσι καὶ ὁ Χριστός, ἀφοῦ ἔγινε ἄνθρωπος, μίαν φορὰν ἀπέθανεν καὶ προσέφερε τὸν ἑαυτὸν του θυσίαν, διὰ νὰ πάρῃ ἐπάνω του τὰς ἁμαρτίας τῶν ἀνθρώπων. Θὰ φανῇ δὲ διὰ δευτέραν φορὰν ἔνδοξος εἰς ἐκείνους ποὺ τὸν περιμένουν, διὰ νὰ πάρουν τὴν σωτηρίαν ἀπὸ αὐτὸν χωρὶς πλέον νὰ βαστάζῃ τὰς ἁμαρτίας τῶν ἀνθρώπων.