Πρὸς Γαλάτας

¹Λέγω δέ, ἐφ᾿ ὅσον χρόνον ὁ κληρονόμος νήπιός ἐστιν, οὐδὲν διαφέρει δούλου, κύριος πάντων ὤν, ¹Σᾶς λέγω δὲ καὶ τοῦτο· ὅτι ὅσον χρόνον ὁ κληρονόμος εἶναι νήπιος καὶ ἀνήλικος, δὲν διαφέρει τίποτε ἀπὸ τὸν δοῦλον, καίτοι εἶναι κύριος ὅλης τῆς κληρονομίας. ²ἀλλὰ ὑπὸ ἐπιτρόπους ἐστὶ καὶ οἰκονόμους ἄχρι τῆς προθεσμίας τοῦ πατρός. ²Ἀλλ᾿ εὑρίσκεται πάντοτε κάτω ἀπὸ τὴν κηδεμονίαν καὶ τὴν ἐξουσίαν τῶν ἐπιτρόπων, ποὺ τὸν ἐκπροσωποῦν, καὶ κάτω ἀπὸ τοὺς οἰκονόμους, ποὺ διαχειρίζονται τὴν κληρονομίαν, μέχρι τῆς προσθεμίας, ποὺ ἔχει ὁρίσει μὲ τὴν διαθήκην του ὁ πατήρ. ³οὕτω καὶ ἡμεῖς, ὅτε ἦμεν νήπιοι, ὑπὸ τὰ στοιχεῖα τοῦ κόσμου ἦμεν δεδουλωμένοι· ³Ἔτσι καὶ ἡμεῖς οἱ Χριστιανοί, ἐφ᾿ ὅσον διαρκοῦσε ἡ νηπιακὴ μας ἡλικία, ἀπὸ πνευματικῆς ἀπόψεως, ἥμεθα ὑποδουλωμένοι κάτω ἀπὸ τὰς στοιχειώδεις διατάξεις τοῦ μωσαϊκοῦ Νόμου καὶ τῶν ἄλλων θρησκειῶν, ποὺ ἔχουν οἱ ἄνθρωποι τῆς ἀγνοίας. ⁴ὅτε δὲ ἦλθε τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου, ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸν υἱὸν αὐτοῦ, γενόμενον ἐκ γυναικός, γενόμενον ὑπὸ νόμον, ⁴Ὅταν δὲ συνεπληρώθη ὁ χρόνος καὶ ᾖλθεν ὁ κατάλληλος καιρός, ποὺ εἶχεν ὁρισθῇ μέσα εἰς τὸ θεῖον σχέδιον, ἔστειλεν ὁ Θεός, ἀπὸ τὸν οὐρανὸν εἰς τὴν γῆν, τὸν Υἱὸν του, ὁ ὁποῖος ἔλαβε σάρκα ἀνθρωπίνην διὰ μέσου παρθένου γυναικὸς καὶ ὑπετάχθη θεληματικὰ εἰς τὸν μωσαϊκὸν Νόμον. ⁵ἵνα τοὺς ὑπὸ νόμον ἐξαγοράσῃ, ἵνα τὴν υἱοθεσίαν ἀπολάβωμεν. ⁵Καὶ τοῦτο, διὰ νὰ ἐξαγοράσῃ ἐκείνους ποὺ εὑρίσκοντο κάτω ἀπὸ τὴν κατάραν τοῦ Νόμου, διὰ νὰ πάρωμεν ὅλοι τὴν υἱοθεσίαν, ποὺ μᾶς εἶχεν ὑποσχεθὴ ὁ Θεός. ⁶Ὅτι δέ ἐστε υἱοί, ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸ Πνεῦμα τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ εἰς τὰς καρδίας ἡμῶν, κρᾶζον· ἀββᾶ ὁ πατήρ. ⁶Ἀκριβῶς δὲ διότι τώρα εἷσθε υἱοὶ τοῦ Θεοῦ, διὰ τοῦτο ἔστειλεν ὁ Θεὸς ἀπὸ τὸν οὐρανὸν τὸ Πνεῦμα τοῦ Υἱοῦ του εἰς τὰς καρδίας σας, ὥστε νὰ σᾶς δίδῃ τὸ προνόμιον καὶ τὴν χάριν, νὰ ἀπευθύνεσθε πρὸς τὸν Θεὸν κράζοντες: Ἀββᾶ, δηλαδὴ Πατέρα μας. ⁷ὥστε οὐκέτι εἶ δοῦλος, ἀλλ᾿ υἱός· εἰ δὲ υἱός, καὶ κληρονόμος Θεοῦ διὰ Χριστοῦ. ⁷Ὥστε σύμφωνα μὲ αὐτὰ σύ, ὁ Χριστιανός, δὲν εἷσαι πλέον δοῦλος τῶν στοιχείων τοῦ κόσμου, ἀλλ᾿ υἱὸς τοῦ Θεοῦ. Ἐὰν δὲ εἷσαι υἱὸς τοῦ Θεοῦ, εἷσαι κατὰ συνέπειαν καὶ κληρονόμος τοῦ Θεοῦ διὰ μέσου τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Η αλλαγή στη στάση των Γαλατών⁸Ἀλλὰ τότε μὲν οὐκ εἰδότες Θεὸν ἐδουλεύσατε τοῖς μὴ φύσει οὖσι θεοῖς· ⁸Ἀλλὰ τότε μέν, εἰς τὴν ἐποχὴν τῆς ἀγνοίας καὶ εἰδωλολατρίας σας, ποὺ δὲν εἴχατε γνωρίσει τὸν ἀληθινὸν Θεόν, ἐδουλεύσατε εἰς θεούς, οἱ ὁποῖοι εἰς τὴν πραγματικότητα δὲν εἶναι θεοί. ⁹νῦν δὲ γνόντες Θεόν, μᾶλλον δὲ γνωσθέντες ὑπὸ Θεοῦ, πῶς ἐπιστρέφετε πάλιν ἐπὶ τὰ ἀσθενῆ καὶ πτωχὰ στοιχεῖα, οἷς πάλιν ἄνωθεν δουλεύειν θέλετε; ⁹Τώρα ὅμως ποὺ ἐγνωρίσατε τὸν ἀληθινὸν Θεόν, ἡ μᾶλλον ἔχετε γνωρισθῇ καὶ ἀναγνωρισθῆ ἀπὸ τὸν Θεὸν ὡς παιδιά του, πὼς ξαναγυρίζετε πάλιν εἰς τὰ ἀτελῆ καὶ ἀδύνατα καὶ φτωχὰ στοιχεῖα τῆς εἰδωλολατρικῆς θρησκείας καὶ τῶν τυπικὼν διατάξεων τοῦ Νόμου, εἰς τὰ ὁποῖα θέλετε, ὅπως καὶ πρίν, νὰ ὑποδουλωθῆτε πάλιν; ¹⁰ἡμέρας παρατηρεῖσθε καὶ μῆνας καὶ καιροὺς καὶ ἐνιαυτούς; ¹⁰Ἐξετάζετε τώρα καὶ φυλάσσετε, ὅπως οἱ Ἑβραῖοι, ὡρισμένας ἡμέρας τῆς ἐβδομάδος καὶ μῆνας καὶ ἐποχὰς τοῦ ἔτους καὶ ἑορτὰς τῶν ἐτῶν; ¹¹φοβοῦμαι ὑμᾶς μήπως εἰκῆ κεκοπίακα εἰς ὑμᾶς. ¹¹Φοβοῦμαι, μήπως ματαίως καὶ ἀνωφελῶς ἔχω κοπιάσει διὰ σᾶς. ¹²Γίνεσθε ὡς ἐγώ, ὅτι κἀγὼ ὡς ὑμεῖς, ἀδελφοί, δέομαι ὑμῶν. οὐδέν με ἠδικήσατε. ¹²Θελῆστε, ἀδελφοί, νὰ γίνετε ὅπως τώρα εἷμαι ἐγώ, ὁ ὁποῖος ἄλλοτε ἤμουν ὅπως σεῖς τώρα, (καὶ ἐπρόσεχα μὲ πολὺν ζῆλον τὰς διατάξεις τοῦ Νόμου, τὰς ἐβραϊκὰς ἑορτὰς καὶ τὰ ἄλλα ἰουδαϊκὰ ἔθιμα, τὰ ὁποῖα ὅμως τώρα ἔχω ἀποκηρύξει καὶ ἀκολουθῶ τὸν Χριστόν). Σᾶς παρακαλῶ διὰ τοῦτο, ἀδελφοί· δὲν μὲ ἔχετε ἀδικήσει εἰς τίποτε, (ὥστε ἐγὼ νὰ θέλω νὰ σᾶς βλάψω. Ἐξ ἀντιθέτου, ἐγὼ σᾶς ἀγαπῶ καὶ ποθῶ πάντοτε τὸ καλὸν σας). ¹³οἴδατε δὲ ὅτι δι᾿ ἀσθένειαν τῆς σαρκὸς εὐηγγελισάμην ὑμῖν τὸ πρότερον, ¹³Ξεύρετε ἄλλωστε, ὅτι ἕνεκα σωματικῆς ἀσθενείας ἔμεινα μεταξὺ σας, καθὼς ἐπερνοῦσα ἀπὸ τὴν χώρα σας, καὶ ἐκύρυξα εἰς σᾶς πρώτην φορὰν τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ. ¹⁴καὶ τὸν πειρασμόν μου τὸν ἐν τῇ σαρκί μου οὐκ ἐξουθενήσατε οὐδὲ ἐξεπτύσατε, ἀλλ᾿ ὡς ἄγγελον Θεοῦ ἐδέξασθέ με, ὡς Χριστὸν Ἰησοῦν. ¹⁴Καὶ τὴν θλῖψιν μου αὐτὴν τὴν σωματικὴν δὲν τὴν περιφρονήσατε, οὔτε καὶ μὲ ἀηδιάσατε, ἀλλὰ τοὐναντίον μὲ ἐδέχθητε σὰν ἄγγελον Θεοῦ, σὰν αὐτὸν τὸν Ἰησοῦν Χριστόν. ¹⁵τίς οὖν ἦν ὁ μακαρισμὸς ὑμῶν; μαρτυρῶ γὰρ ὑμῖν ὅτι εἰ δυνατὸν τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν ἐξορύξαντες ἂν ἐδώκατέ μοι. ¹⁵Τί ἔγινε, λοιπόν, ὁ μακαρισμὸς σας ἐκ μέρους τῶν ἀνθρώπων, ποὺ μὲ ἐδεχθήκατε μὲ τέτοιαν διάθεσιν καὶ προθυμίαν; Διότι, τὸ καταθέτω πρὸς τιμὴν σας, ὅτι ἂν ἧτο δυνατὸν καὶ αὐτὰ ἀκόμη τὰ μάτια σας θὰ τὰ ἐβγάζατε καὶ θά μοῦ τὰ ἐδίδατε. Τόσον πολὺ μὲ εἴχατε ἐκτιμήσει καὶ ἀγαπήσει. ¹⁶ὥστε ἐχθρὸς ὑμῶν γέγονα ἀληθεύων ὑμῖν; ¹⁶Ὥστε ἔχω γίνει τώρα ἐχθρὸς σας, ἐπειδὴ σᾶς λέγω τὴν ἀλήθειαν; ¹⁷ζηλοῦσιν ὑμᾶς οὐ καλῶς, ἀλλὰ ἐκκλεῖσαι ὑμᾶς θέλουσιν, ἵνα αὐτοὺς ζηλοῦτε. ¹⁷Διατὶ πείθεσθε εἰς τοὺς ψευδοδιδασκάλους; Αὐτοὶ δεικνύουν ζῆλον γιὰ σᾶς, ὄχι βέβαια διὰ τὸ καλὸν σας, ἀλλὰ διότι θέλουν νὰ σᾶς ἀποκλείσουν ἀπὸ τὴν ὀρθὴν πίστιν τοῦ Χριστοῦ, διὰ νὰ δεικνύετε ζῆλον καὶ ὑπακοὴν εἰς αὐτοὺς τοὺς ἰδίους καὶ νὰ γίνετε ἔτσι ὄργανα ἐξυπηρετήσεως των. ¹⁸καλὸν δὲ ζηλοῦσθαι ἐν καλῷ πάντοτε καὶ μὴ μόνον ἐν τῷ παρεῖναί με πρὸς ὑμᾶς. ¹⁸Καλὸν εἶναι τὸ νὰ εἷσθε πάντοτε ζηλευτοὶ καὶ ἀξιομίμητοι, εἰς τὸ καλὸν ὅμως καὶ τὸ σύμφωνον πρὸς τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ γίνεται πάντοτε, καὶ ὄχι μόνον ὅταν ἐγὼ εὑρίσκωμαι μαζῆ σας. ¹⁹τεκνία μου, οὓς πάλιν ὠδίνω, ἄχρις οὗ μορφωθῇ Χριστὸς ἐν ὑμῖν! ¹⁹Παιδάκια μου, ἀγαπημένα μου πνευματικὰ παιδιά, διὰ τοὺς ὁποίους πάλιν ξαναδοκιμάζω πόνους καὶ ὠδῖνας, μέχρις ὅτου ἡ προσωπικότης τοῦ Χριστοῦ μορφωθῇ μέσα σας. ²⁰ἤθελον δὲ παρεῖναι πρὸς ὑμᾶς ἄρτι καὶ ἀλλάξαι τὴν φωνήν μου, ὅτι ἀποροῦμαι ἐν ὑμῖν. ²⁰Ἤθελα δὲ νὰ εἷμαι πάλιν παρὼν μεταξὺ σας τώρα καὶ νὰ ἀλλάξω τὸν πατρικὸν τόνον τῆς φωνῆς μου εἰς θρῆνον καὶ δάκρυα, διότι εὑρίσκομαι εἰς ἀπορίαν καὶ δὲν γνωρίζω πῶς νὰ φερθῶ ἀπέναντί σας. Η δούλη Άγαρ και η ελεύθερη Σάρα²¹Λέγετέ μοι οἱ ὑπὸ νόμον θέλοντες εἶναι· τὸν νόμον οὐκ ἀκούετε; ²¹Πέστε μου, σεῖς οἱ ὁποῖοι θέλετε νὰ εἷσθε κάτω ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν τοῦ Νόμου, δὲν ἀκούετε τί λέγει αὐτὸς ὁ Νόμος; ²²γέγραπται γὰρ ὅτι Ἀβραὰμ δύο υἱοὺς ἔσχεν, ἕνα ἐκ τῆς παιδίσκης καὶ ἕνα ἐκ τῆς ἐλευθέρας. ²²Διότι ἐκεῖ ἔχει γραφῆ, ὅτι ὁ Ἀβραὰμ ἀπέκτησε δύο παιδιά, ἕνα παιδὶ ἀπὸ τὴν δούλην του, τὴν Ἄγαρ, καὶ ἕνα παιδὶ ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν, ἀπὸ τὴν Σάρραν. ²³ἀλλ᾿ ὁ μὲν ἐκ τῆς παιδίσκης κατὰ σάρκα γεγέννηται, ὁ δὲ ἐκ τῆς ἐλευθέρας δι᾿ ἐπαγγελίας. ²³Ἀλλ᾿ ὁ μὲν πρῶτος υἱός, ὁ ἀπὸ τὴν δούλην, ἔχει γεννηθῇ, ὅπως συνήθως, κατὰ τοὺς βιολογικοὺς νόμους τῆς σαρκός, χωρὶς καμμίαν εἰδικὴν εὔνοιαν καὶ ὑπόσχεσιν τοῦ Θεοῦ. Ὁ δὲ ἄλλος, ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν, τὴν Σάρραν, ἐγεννήθη σύμφωνα μὲ τὴν ὑπόσχεσιν, ποὺ ἔδωκεν ὁ Θεὸς εἰς τὸν Ἀβραάμ. ²⁴ἅτινά ἐστιν ἀλληγορούμενα. αὗται γάρ εἰσι δύο διαθῆκαι, μία μὲν ἀπὸ ὄρους Σινᾶ, εἰς δουλείαν γεννῶσα, ἥτις ἐστὶν Ἄγαρ· ²⁴Αὐτὰ εἶναι ἀλληγορίαι, ποὺ προδιατυπώνουν ἄλλα γεγονότα. Διότι αἱ δύο αὐταὶ γυναῖκες εἰκονίζουν τὰς δύο διαθήκας. Ἡ μὲν μία διαθήκη εἶναι ἡ τοῦ ὅρους Σινᾶ, ἡ ὁποία γεννᾷ τὰ παιδιά της εἰς τὴν δουλείαν τοῦ Νόμου καὶ ἡ ὁποία εἰκονίζεται ἀπὸ τὴν Ἀγαρ. ²⁵τὸ γὰρ Ἄγαρ Σινᾶ ὄρος ἐστὶν ἐν τῇ Ἀραβίᾳ, συστοιχεῖ δὲ τῇ νῦν Ἰερουσαλήμ, δουλεύει δὲ μετὰ τῶν τέκνων αὐτῆς· ²⁵Διότι, ὅπως εἶναι γνωστόν, τὸ ὅρος Σινὰ λέγεται καὶ Ἄγαρ. Ὑπάρχει εἰς τὴν Ἀραβίαν, ἀντιστοιχεῖ δὲ καὶ προτυπώνει τὴν ἐπίγειον Ἱερουσαλήμ. Αὐτῇ δὲ ἡ ἐπίγειος Ἱερουσαλὴμ μαζῆ μὲ τὰ τέκνα της εἶναι δούλη, ὅπως δούλη ὑπῆρξε καὶ ἡ Ἄγαρ. ²⁶ἡ δὲ ἄνω Ἰερουσαλὴμ ἐλευθέρα ἐστίν, ἥτις ἐστὶ μήτηρ πάντων ἡμῶν. ²⁶Ἡ δὲ ἐπουράνιος Ἱερουσαλὴμ εἶναι ἐλευθέρα. Αὐτῇ ἀκριβῶς εἶναι ἡ μητέρα ὅλων ἡμῶν τῶν Χριστιανῶν. ²⁷γέγραπται γάρ· εὐφράνθητι στεῖρα ἡ οὐ τίκτουσα, ῥῆξον καὶ βόησον ἡ οὐκ ὠδίνουσα· ὅτι πολλὰ τὰ τέκνα τῆς ἐρήμου μᾶλλον ἢ τῆς ἐχούσης τὸν ἄνδρα. ²⁷Ἔχει ἄλλωστε γραφῆ προφητικῶς εἰς τὴν Π. Διαθήκην· <γέμισε μὲ χαρὰν καὶ εὐφροσύνην σὺ ἡ Ἐκκλησία, ἡ ὁποία πρὶν ἔλθῃ ὁ Χριστὸς ἤσουν στεῖρα καὶ δὲν ἐγεννοῦσες τέκνα. Κραύγασε μὲ ἀγαλλίασιν καὶ βόησε χαρμόσυνα σύ, ἡ ὁποῖα ἕως τώρα δὲν εἶχες γεννήσει τέκνα καὶ δὲν εἶχες γνωρίσει τὰς ὠδῖνας τοῦ τοκετού. Διότι τὰ παιδιά σου, ποὺ ἤσουν ἔρημη ἀπὸ ἄνδρα, θὰ εἶναι πολλά, περισσότερα ἀπὸ ὅσα εἶχεν ἀποκτήσει, ἡ ἐπίγειος Ἱερουσαλήμ, ἡ ὁποῖα, ἐπειδὴ ἐγνώριζε τὸν ἀληθινὸν Θεόν, ἐφαίνετο σὰν νὰ ἔχῃ ἄνδρα>. ²⁸ἡμεῖς δέ, ἀδελφοί, κατὰ Ἰσαὰκ ἐπαγγελίας τέκνα ἐσμέν. ²⁸Ἡμεῖς δὲ οἱ Χριστιανοί, ἀδελφοί, εἵμεθα τέκνα, ποὺ ἐγεννήθημεν σύμφωνα μὲ τὰς ὑποσχέσεις τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν Ἀβραάμ, ὅπως εἶχε γεννηθῇ τότε καὶ ὁ Ἰσαάκ. ²⁹ἀλλ᾿ ὥσπερ τότε ὁ κατὰ σάρκα γεννηθεὶς ἐδίωκε τὸν κατὰ πνεῦμα, οὕτω καὶ νῦν. ²⁹Ἀλλ᾿ ὅπως τότε ὁ υἱός, ποὺ ἐγεννήθη κατὰ τοὺς βιολογικοὺς νόμους τῆς σαρκός, ἐφθονοῦσε καὶ κατεδίωκε τὸν Ἰσαάκ, ποὺ εἶχε γεννηθῇ μὲ τὴν δύναμιν τοῦ Πνεύματος καὶ μὲ τρόπον ὑπερφυσικόν, ἔτσι καὶ τώρα οἱ πνευματικοὶ ἀπόγονοι τοῦ Ἀβραάμ, οἱ Χριστιανοί, διώκονται ἀπὸ τοὺς κατὰ σάρκα ἀπογόνους, δηλαδὴ ἀπὸ τοὺς Ἑβραίους. ³⁰ἀλλὰ τί λέγει ἡ γραφή; ἔκβαλε τὴν παιδίσκην καὶ τὸν υἱὸν αὐτῆς· οὐ μὴ γὰρ κληρονομήσει ὁ υἱὸς τῆς παιδίσκης μετὰ τοῦ υἱοῦ τῆς ἐλευθέρας. ³⁰Ἀλλὰ τί λέγει ἐπὶ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ ἡ Γραφή; <Διῶξε τὴν δούλην, τὴν Ἄγαρ, καὶ τὸ παιδὶ της, τὸν Ἰσμαήλ, εἶπεν ὁ Θεὸς εἰς τὸν Ἀβραάμ· διότι δὲν θὰ κληρονομήσῃ ὁ υἱὸς τῆς δούλης μαζῆ μὲ τὸν υἱὸν τῆς ἐλευθέρας>. ³¹Ἄρα, ἀδελφοί, οὐκ ἐσμὲν παιδίσκης τέκνα, ἀλλὰ τῆς ἐλευθέρας. ³¹Κατὰ συνέπειαν, ἀδελφοί, δὲν εἵμεθα παιδιά τῆς δούλης, τῆς ἐπιγείου δηλαδὴ Ἱερουσαλήμ, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν κυριαρχίαν τοῦ Νόμου, ἀλλ᾿ εἴμεθα τέκνα τῆς ἐλευθέρας, δηλαδὴ τῆς ἐπουρανίου Ἱερουσαλήμ, τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ.