Πρὸς Γαλάτας
Η αποστολική σύνοδος1-10
1Ἔπειτα διὰ δεκατεσσάρων ἐτῶν πάλιν ἀνέβην εἰς Ἱεροσόλυμα μετὰ Βαρνάβα, συμπαραλαβὼν καὶ Τίτον·
Ἔπειτα, ἀφοῦ ἐπέρασαν δεκατέσσαρα ὅλα ἔτη ἀπὸ τὸ ταξίδι μου εἰς τὴν Συρίαν καὶ Κιλικίαν, ἀνέβηκα πάλιν εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα μὲ τὸν Βαρνάβαν, παίρνοντας μαζῆ μου καὶ τὸν Τίτον.
2ἀνέβην δὲ κατὰ ἀποκάλυψιν· καὶ ἀνεθέμην αὐτοῖς τὸ εὐαγγέλιον ὃ κηρύσσω ἐν τοῖς ἔθνεσι, κατ᾿ ἰδίαν δὲ τοῖς δοκοῦσι, μήπως εἰς κενὸν τρέχω ἢ ἔδραμον.
Ἀνέβηκα δὲ σύμφωνα μὲ εἰδικὴν φανέρωσιν, πού μοῦ ἔκαμεν ὁ Θεός, καὶ ἐξέθεσα εἰς τοὺς Χριστιανοὺς τῆς Ἱερουσαλὴμ τὸ Εὐαγγέλιον, τὸ ὁποῖον κηρύττω μεταξὺ τῶν ἐθνικών, ἰδιαιτέρως δὲ καὶ λεπτομερέστερα ἐξέθεσα τοῦτο εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐθεωροῦντο καὶ ἦσαν οἱ ἐπίσημοι μεταξὺ τῶν Ἀποστόλων. Ἔκαμα δὲ αὐτὰς τὰς ἀνακοινώσεις, διὰ νὰ ἐλεγχθῇ, μήπως τυχὸν ματαίως κοπιάζω ἢ ἐκοπίσα ἕως τώρα.
3Ἀλλ᾿ οὐδὲ Τίτος ὁ σὺν ἐμοί, Ἕλλην ὤν, ἠναγκάσθη περιτμηθῆναι,
Αἴ, λοιπόν! Ὄχι μόνον τὸ Εὐαγγέλιόν μου ἀνεγνωρίσθη ἀπὸ ὅλους ὡς γνήσιον, ἀλλ᾿ οὔτε ὁ Τίτος ὁ Ἕλλην καὶ ἀπερίτμητος, ὁ ὁποῖος ἧτο μαζῆ μου, δὲν ὑπεχρεώθη νὰ περιτμηθῇ.
4διὰ δὲ τοὺς παρεισάκτους ψευδαδέλφους, οἵτινες παρεισῆλθον κατασκοπῆσαι τὴν ἐλευθερίαν ἡμῶν ἣν ἔχομεν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, ἵνα ἡμᾶς καταδουλώσωνται·
Καὶ τοῦτο, ὄχι μόνον διότι ἡ περιτομὴ εἶναι ἐντελῶς ἄχρηστος δι᾿ αὐτούς, ποὺ πιστεύουν εἰς τὸν Χριστόν, ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ μὴ δοθῇ ἀφορμὴ νοθεύσεως τῆς ἀληθείας ἐκ μέρους τῶν ψευδαδέλφων, οἱ ὁποῖοι ὑπούλως εἴχαν εἰσχωρήσει εἰς τὴν Ἐκκλησίαν σὰν κατάσκοποι, διὰ νὰ κλονίσουν καὶ καταλύσουν τὴν ἐλευθερίαν μας, τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ καὶ διὰ νὰ μᾶς ὑποδουλώσουν εἰς τὴν καταθλιπτικὴν δουλείαν τῶν ἐβραϊκῶν τύπων.
5οἷς οὐδὲ πρὸς ὥραν εἴξαμεν τῇ ὑποταγῇ, ἵνα ἡ ἀλήθεια τοῦ εὐαγγελίου διαμείνῃ πρὸς ὑμᾶς.
Εἰς τοὺς ψευδαδέλφους αὐτοὺς οὔτε πρὸς στιγμὴν δὲν ὑπεχωρήσαμεν νὰ περιτμηθῇ ὁ Τίτος, διὰ νὰ μείνῃ ἔτσι καθαρὰ καὶ ἀνόθευτος ἡ ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου εἰς σᾶς.
6ἀπὸ δὲ τῶν δοκούντων εἶναί τι, ὁποῖοί ποτε ἦσαν οὐδέν μοι διαφέρει· πρόσωπον Θεὸς ἀνθρώπου οὐ λαμβάνει· ἐμοὶ γὰρ οἱ δοκοῦντες οὐδὲν προσανέθεντο,
Διὰ δὲ τοὺς ἐπισήμους καὶ μεγάλους μεταξὺ τῶν Ἀποστόλων, τί δηλαδὴ ἐφρονοῦσαν ἄλλοτε, ποὺ δὲν ἐμπόδιζαν τὴν περιτομὴν καὶ τὴν τήρησιν τῶν ἄλλων νομικῶν διατάξεων, δὲν μὲ ἐνδειαφέρει διόλου. Ὁ Θεὸς δὲν λαμβάνει ὑπ᾿ ὄψιν του πρόσωπον ἀνθρώπου καὶ δὲν μεροληπτεῖ, ἀλλὰ προσφέρει καθαρὰν τὴν αὐτὴν εἰς ὅλους ἀλήθειαν. Δι᾿ αὐτὸ ἄλλωστε καὶ οἱ ἐπίσημοι μεταξὺ τῶν Ἀποστόλων δὲν προσέθεσαν εἰς ἐμὲ τίποτε περισσότερον ἀπὸ ὅσα ἐξ ἀποκαλύψεως Χριστοῦ ἐγνώριζα καὶ ἐκήρυττα.
7ἀλλὰ τοὐναντίον ἰδόντες ὅτι πεπίστευμαι τὸ εὐαγγέλιον τῆς ἀκροβυστίας καθὼς Πέτρος τῆς περιτομῆς·
Ἀλλὰ ἀντιθέτως, ὅταν εἶδαν ὅτι ὁ Θεός μοῦ ἔχει ἐμπιστευθῆ νὰ κηρύττω τὸ Εὐαγγέλιον εἰς τοὺς ἀπεριτμήτους, ὅπως ὁ Πέτρος εἰς τοὺς περιτμημένους Ἰουδαίους, 8-διότι ὁ ἴδιος ὁ Θεός, ὁ ὁποῖος εἶχε κάμει ἱκανὸν καὶ ἄξιον τὸν Πέτρον νὰ εἶναι Ἀπόστολος εἰς τοὺς Ἑβραίους, αὐτὸς ἀξίωσε καὶ ἐμὲ νὰ κηρύττω εἰς τὰ ἔθνη-
8ὁ γὰρ ἐνεργήσας Πέτρῳ εἰς ἀποστολὴν τῆς περιτομῆς ἐνήργησε καὶ ἐμοὶ εἰς τὰ ἔθνη·
9καὶ γνόντες τὴν χάριν τὴν δοθεῖσάν μοι, Ἰάκωβος καὶ Κηφᾶς καὶ Ἰωάννης, οἱ δοκοῦντες στῦλοι εἶναι, δεξιὰς ἔδωκαν ἐμοὶ καὶ Βαρνάβᾳ κοινωνίας, ἵνα ἡμεῖς εἰς τὰ ἔθνη, αὐτοὶ δὲ εἰς τὴν περιτομήν·
καὶ ὅταν ἐγνώρισαν πλέον πολὺ καλὰ τὴν χάριν, πού μοῦ εἶχε δοθῇ ἀπὸ τὸν Θεόν, ὁ Ἰάκωβος καὶ ὁ Πέτρος καὶ ὁ Ἰωάννης, οἱ ὁποῖοι θεωροῦνται-καὶ πολὺ ὀρθῶς-ὅτι εἶναι στῦλοι τῆς Ἐκκλησίας, ἐπείσθησαν πλέον ἀπολύτως εἰς τὴν ἀποστολήν μου. Ἔδωκαν δὲ εἰς ἐμὲ καὶ τὸν Βαρνάβαν τὸ δεξί των χέρι, διὰ νὰ ἐκφράσουν ἔτσι ὅτι συμμετέχουν καὶ συμφωνοῦν ἀπολύτως εἰς τὸ ἔργον μας, νὰ κηρύττωμεν δηλαδὴ ἡμεῖς τὸ Εὐαγγέλιον εἰς τὰ ἔθνη, αὐτοὶ δὲ εἰς τοὺς Ἑβραίους.
10μόνον τῶν πτωχῶν ἵνα μνημονεύωμεν, ὃ καὶ ἐσπούδασα αὐτὸ τοῦτο ποιῆσαι.
Μᾶς παρεκάλεσαν δὲ μόνον νὰ ἐνθυμούμεθα τοὺς πτωχοὺς Χριστιανοὺς τῆς Ἱερουσαλήμ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἰδαιοτέρως ἐφρόντισα μὲ πολλὴν προθυμίαν νὰ τὸ κάμω.
Το επεισόδιο στην Αντιόχεια11-14
11Ὅτε δὲ ἦλθε Πέτρος εἰς Ἀντιόχειαν, κατὰ πρόσωπον αὐτῷ ἀντέστην, ὅτι κατεγνωσμένος ἦν.
Ὅταν δὲ ᾖλθεν ὁ Πέτρος εἰς τὴν Ἀντιόχειαν, φανερὰ καὶ κατὰ πρόσωπον τοῦ ἀντιστάθηκα καὶ διεφώνησα μαζῆ του, διότι ἧτο ἀξιόμεμπτος καὶ ἀξιοκατάκριτος.
12πρὸ τοῦ γὰρ ἐλθεῖν τινας ἀπὸ Ἰακώβου μετὰ τῶν ἐθνῶν συνήσθιεν· ὅτε δὲ ἦλθον, ὑπέστελλε καὶ ἀφώριζεν ἑαυτόν, φοβούμενος τοὺς ἐκ περιτομῆς.
Τὸ γεγονὸς ἔχει ὡς ἐξῄς: Πρὶν ἔλθουν εἰς τὴν Ἀντιόχειαν μερικοὶ ἀπὸ τοὺς Χριστιανοὺς τῶν Ἱεροσολύμων, ὅπου ἐπίσκοπος ἧτο ὁ Ἰάκωβος, ὁ ἀδελφὸς τοῦ Κυρίου, ὁ Πέτρος συνανεστρέφετο καὶ ἔτρωγε ἐλεύθερα μαζῆ μὲ τοὺς ἐξ ἐθνῶν Χριστιανούς. Ὅταν ὅμως ἦλθαν ἐκεῖνοι, ἄλλαξε αὐτὸς τακτικήν, ἀπέφευγε τοὺς ἐξ ἐθνῶν Χριστιανοὺς καὶ ἐξεχώριζε τὸν εὐατὸν του, ἐπειδὴ ἐφοβεῖτο μήπως σκανδαλίση τοὺς ἐξ Ἑβραίων Χριστιανούς.
13καὶ συνυπεκρίθησαν αὐτῷ καὶ οἱ λοιποὶ Ἰουδαῖοι, ὥστε καὶ Βαρνάβας συναπήχθη αὐτῶν τῇ ὑποκρίσει.
Καὶ μαζῆ μὲ αὐτὸν ὑπεκρίθησαν ὅτι δὲν ἔχουν τάχα ἐπικοινωνίαν μὲ τοὺς ἐξ ἐθνῶν Χριστιανοὺς καὶ οἱ ἄλλοι Ἰουδαῖοι Χριστιανοί, ὥστε καὶ αὐτὸς ἀκόμη ὁ Βαρνάβας παρεσύρθη εἰς τὴν ὑποκρισίαν των.
14ἀλλ᾿ ὅτε εἶδον ὅτι οὐκ ὀρθοποδοῦσι πρὸς τὴν ἀλήθειαν τοῦ εὐαγγελίου, εἶπον τῷ Πέτρῳ ἔμπροσθεν πάντων· εἰ σὺ Ἰουδαῖος ὑπάρχων ἐθνικῶς ζῇς καὶ οὐκ ἰουδαϊκῶς, τί τὰ ἔθνη ἀναγκάζεις ἰουδαΐζειν;
Ἀλλ᾿ ὅταν εἶδα ἐγώ, ὅτι δὲν βαδίζουν ὀρθῶς εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν ὡς πρὸς τὴν ἀλήθειαν τοῦ Εὐαγγελίου, εἶπα εἰς τὸν Πέτρον ἐμπρὸς εἰς ὅλους· <ἐὰν σύ, μολονότι εἷσαι Ἰουδαῖος, ζῇς καὶ φέρεσαι τώρα ποὺ ἔγινες Χριστιανὸς ὅπως οἱ ἐξ ἐθνῶν Χριστιανοὶ καὶ ὄχι ὅπως οἱ Ἰουδαῖοι, διατὶ μὲ αὐτὸ ποῦ κάμνεις, θέλεις νὰ ἀναγκάζῃς τώρα τοὺς ἐξ ἐθνῶν Χριστιανούς, νὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὰ Ἰουδαϊκὰ ἔθιμα;
Η σωτηρία έρχεται από το Χριστό και όχι από το νόμο15-21
15Ἡμεῖς φύσει Ἰουδαῖοι καὶ οὐκ ἐξ ἐθνῶν ἁμαρτωλοί,
Ἡμεῖς εἵμεθα ἐκ γενετῆς Ἰουδαῖοι καὶ δὲν εἵμεθα ἀδιαφώτιστοι ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ τὰ ἔθνη,
Ανάγνωσμα · Κυρ. μετά την Ύψωσιν, 16-21
Ανάγνωσμα · Κυρ. ΚΑ (Λουκ Δ), 16-21
16εἰδότες δὲ ὅτι οὐ δικαιοῦται ἄνθρωπος ἐξ ἔργων νόμου ἐὰν μὴ διὰ πίστεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ ἡμεῖς εἰς Χριστὸν Ἰησοῦν ἐπιστεύσαμεν, ἵνα δικαιωθῶμεν ἐκ πίστεως Χριστοῦ καὶ οὐκ ἐξ ἔργων νόμου, διότι οὐ δικαιωθήσεται ἐξ ἔργων νόμου πᾶσα σάρξ.
Ἐπειδὴ ὅμως ἐγνωρίσαμεν καλὰ ὅτι ὁ ἄνθρωπος δὲν γίνεται δίκαιος, δὲν ἀποκτᾷ τὴν δικαίωσιν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τὰς τυπικὰς διατάξεις τοῦ μωσαϊκοὺ Νόμου, ἀλλὰ μόνον διὰ τῆς φωτισμένης ἐνεργείας καὶ ἐνεργοῦ πίστεως εἰς τὸν Ἰησοῦν Χριστόν, καὶ ἡμεῖς ἐπιστεύσαμεν εἰς τὸν Χριστὸν Ἰησοῦν, διὰ νὰ γίνωμεν δίκαιοι ἀπὸ τὴν πίστιν καὶ μὲ τὴν πίστιν εἰς τὸν Χριστὸν καὶ ὄχι ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ μωσαϊκοὺ Νόμου. Διότι, ὅπως ἄλλωστε ἔχει γραφῆ καὶ εἰς τὴν Παλαιὰν Διαθήκην, <δὲν θὰ δικαιωθῇ ποτὲ κανεὶς ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ Νόμου>.
17Εἰ δὲ ζητοῦντες δικαιωθῆναι ἐν Χριστῷ εὑρέθημεν καὶ αὐτοὶ ἁμαρτωλοί, ἆρα Χριστὸς ἁμαρτίας διάκονος; μὴ γένοιτο.
Ἐὰν δὲ ἡμεῖς, ἀφήσαντες τὸν Νόμον καὶ ζητοῦντες νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν δικαίωσίν μας διὰ τῆς πίστεως καὶ ἐπικοινωνίας μας μὲ τὸν Ἰησοῦν Χριστόν, εὐρεθήκαμεν εἰς τὸ κεφαλαιῶδες αὐτὸ θέμα ἁμαρτωλοί, τότε ἔρχεται εἰς τὸ στόμα τὸ παράλογον ἐρώτημα· ἄρα γε ὁ Χριστός ποὺ μᾶς ἐκάλεσεν εἰς αὐτὸν τὸν δρόμον, μᾶς ἠπάτησε καὶ εἶναι ὑπηρέτης ἁμαρτίας; Μὴ γένοιτο νὰ σκεφθῶμεν ποτὲ τέτοιαν βλασφημίαν.
18εἰ γὰρ ἃ κατέλυσα ταῦτα πάλιν οἰκοδομῶ, παραβάτην ἐμαυτὸν συνίστημι.
Διότι, ἐὰν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔχω καταργήσει ὡς ἄχρηστα, δηλαδὴ τὰ τυπικὰ ἔργα τοῦ μωσαϊκοὺ Νόμου, αὐτὰ πάλιν ἐπαναφέρω εἰς τὴν ἰσχὺν καὶ τὰ τηρῶ, ἀποδεικνύω τὸν εὐατόν μου παραβάτην, διότι ἔτσι ὁμολογῶ, ὅτι ἡ προηγουμένη παραμέλησις τῶν τυπικὼν διατάξεων τοῦ Νόμου ἧτο ἁμαρτία.
19ἐγὼ γὰρ διὰ νόμου νόμῳ ἀπέθανον, ἵνα Θεῷ ζήσω.
Αὐτὸ ὅμως δὲν εἶναι ἀληθινό, διότι ἐγὼ διὰ τοῦ Νόμου, τὸν ὁποῖον κατήργησα καὶ ὁ ὁποῖος καταδικάζει εἰς θάνατον κάθε παραβάτην, ἔχω πλέον ἀποθάνει δι᾿ αὐτόν, διὰ νὰ ζήσω πλέον ἐν τῷ Θεῷ, χάρις εἰς τὴν πίστιν μου πρὸς τὸν Χριστόν.
20Χριστῷ συνεσταύρωμαι· ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός· ὃ δὲ νῦν ζῶ ἐν σαρκί, ἐν πίστει ζῶ τῇ τοῦ υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀγαπήσαντός με καὶ παραδόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ ἐμοῦ.
Ἐγὼ ἔχω σταυρωθῇ μαζῆ μὲ τὸν Χριστὸν καὶ δὲν ζῶ πλέον ἐγώ, ὁ παλαιὸς φυσικὸς ἄνθρωπος, ἀλλὰ ζῇ μέσα μου ὁ Χριστός. Αὐτὴν δὲ τὴν ζωήν ποὺ ζῶ μέσα εἰς τὸ σῶμα μου τώρα, τὴν ζῶ μὲ τὴν χάριν καὶ τὴν δύναμιν τῆς πίστεως εἰς τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος μὲ ἔχει ἀγαπήσει καὶ παρέδωκε τὸν εὐατὸν του εἰς σταυρικὸν θάνατον, διὰ τὴν σωτηρίαν μου.
21Οὐκ ἀθετῶ τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ· εἰ γὰρ διὰ νόμου δικαιοσύνη, ἄρα Χριστὸς δωρεὰν ἀπέθανεν.
Ὄχι, δὲν ἀπορρίπτω τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ. Μὴ γένοιτο νὰ διαπράξω ποτὲ τέτοιαν φοβερὰν ἀπερισκεψίαν. Μένω εἰς τὴν χάριν. Διότι ἐὰν ἡ δικαίωσις ἧτο ἔργον τοῦ Νόμου, ἄρα ἧτο μάταιος καὶ ἀνωφελὴς ὁ θάνατος τοῦ Χριστοῦ. Αὐτὸ ὅμως εἶναι ἄτοπον καὶ βλάσφημον>.